Πόσοι Ευρωπαίοι παραμένουν υγιείς μετά τα 65; Εμείς μπορούμε;

Τα πιο πρόσφατα ευρωπαϊκά δεδομένα δείχνουν μια ενδιαφέρουσα αλλά και αποκαλυπτική εικόνα: το 2024, περισσότεροι από δύο στους τρεις πολίτες της ΕΕ (68,5%) ανέφεραν ότι αισθάνονται υγιείς. Ωστόσο, μετά τα 65, το ποσοστό αυτό πέφτει: μόλις το 40% των ατόμων άνω των 65 ετών δήλωσε ότι αισθάνεται πολύ καλά ή καλά στην υγεία του. Η εικόνα διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, με την Ιρλανδία να καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό θετικής αυτοαξιολόγησης υγείας στους μεγαλύτερους ενήλικες (62%), ενώ σε χώρες όπως η Λιθουανία, η Λετονία και η Πορτογαλία τα ποσοστά είναι πολύ χαμηλότερα. Το να μεγαλώνουμε δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «χάνουμε» την υγεία μας. Σημαίνει, όμως, ότι αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο τη φροντίζουμε. Η υγιής γήρανση δεν είναι θέμα μόνο ηλικίας. Είναι θέμα πρόληψης, συνηθειών, πρόσβασης στη φροντίδα και καθημερινών επιλογών. Η υγεία μετά τα 65 δεν μετριέται μόνο με εξετάσεις Η αυτοαντίληψη της υγείας επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: κινητικότητα, ενέργεια, ύπνο, πόνο, ψυχική ανθεκτικότητα, αυτονομία, κοινωνική ζωή και αίσθηση λειτουργικότητας. Με άλλα λόγια, υγιής μετά τα 65 σημαίνει: Η πίεση στο μικροσκόπιο: Γιατί το 120 γίνεται ο νέος «χρυσός» στόχος ΔΙΑΒΑΣΕ ΕΠΙΣΗΣ Η πίεση στο μικροσκόπιο: Γιατί το 120 γίνεται ο νέος «χρυσός» στόχος να μπορείς να κινείσαι, να διατηρείς τη δύναμή σου, να έχεις καλή γνωστική και ψυχική λειτουργία, να παραμένεις κοινωνικά ενεργός, να διαχειρίζεσαι αποτελεσματικά τυχόν χρόνια νοσήματα. 5 βήματα για να παραμείνουμε υγιείς 1. Κίνηση: το πιο ισχυρό «φάρμακο» χωρίς συνταγή Η τακτική φυσική δραστηριότητα είναι από τους πιο ισχυρούς προστατευτικούς παράγοντες για την τρίτη ηλικία. Δεν αφορά μόνο την καρδιά ή το βάρος. Βοηθά: στη διατήρηση μυϊκής μάζας, στη σταθερότητα και την πρόληψη πτώσεων, στη ρύθμιση σακχάρου και πίεσης, στη γνωστική λειτουργία, ακόμη και στη διάθεση. Το πιο σημαντικό μετά τα 65 είναι ο συνδυασμός: αερόβιας άσκησης (π.χ. γρήγορο περπάτημα), ασκήσεων ενδυνάμωσης, ασκήσεων ισορροπίας, διατάσεων. 2. Πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και ισορροπημένη διατροφή Με την ηλικία, το σώμα χάνει πιο εύκολα μυϊκή μάζα. Η διατροφή μετά τα 65 χρειάζεται να υποστηρίζει: τη μυϊκή δύναμη, την οστική υγεία, το ανοσοποιητικό, τη λειτουργία του εντέρου, τη σταθερότητα του σακχάρου. Ιδιαίτερη σημασία έχουν: επαρκής πρωτεΐνη σε κάθε κύριο γεύμα, λαχανικά, όσπρια, φρούτα και δημητριακά ολικής για φυτικές ίνες, καλά λιπαρά (ελαιόλαδο, ξηροί καρποί, ψάρια), επαρκής ενυδάτωση. 3. Μυαλό σε εγρήγορση Η γνωστική υγεία δεν προστατεύεται μόνο με σταυρόλεξα. Τι βοηθά πραγματικά: μάθηση νέων δεξιοτήτων, ανάγνωση, συζήτηση, κοινωνική επαφή, δημιουργικές δραστηριότητες, ρουτίνες που απαιτούν προσοχή και συμμετοχή. Η κοινωνική απομόνωση σχετίζεται με χειρότερη ψυχική και σωματική υγεία στους μεγαλύτερους ενήλικες. 4. Πρόληψη και σωστή παρακολούθηση Η προληπτική ιατρική μετά τα 65 γίνεται πιο σημαντική. Αυτό σημαίνει: τακτικό έλεγχο πίεσης, σακχάρου, λιπιδίων, παρακολούθηση χρόνιων νοσημάτων, εμβολιασμούς όπου ενδείκνυνται, έλεγχο όρασης και ακοής, αξιολόγηση κινδύνου πτώσεων, συζήτηση για τον ύπνο, τη μνήμη, την ενέργεια και τον πόνο. 5. Ο ύπνος και η ψυχική υγεία είναι βιολογικοί δείκτες Ο κακός ή ανεπαρκής ύπνος συνδέεται με: αυξημένο κίνδυνο πτώσεων, χειρότερη μνήμη και συγκέντρωση, μεγαλύτερη κόπωση, χαμηλότερη ανοσία, επιβάρυνση της διάθεσης. Το ίδιο ισχύει και για την ψυχική υγεία. Η απώλεια ενδιαφέροντος, η παρατεταμένη θλίψη, η ευερεθιστότητα ή η κοινωνική απόσυρση είναι σημάδια που αξίζουν προσοχή. Γιατί κάποιες χώρες τα καταφέρνουν καλύτερα; Το γεγονός ότι χώρες όπως η Ιρλανδία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά θετικής αντίληψης υγείας στους άνω των 65, ενώ άλλες βρίσκονται πολύ χαμηλότερα, μας θυμίζει ότι η υγεία στην τρίτη ηλικία δεν εξαρτάται μόνο από το άτομο, αλλά και από το περιβάλλον στο οποίο γερνά. Παίζουν επίσης ρόλο: η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, η πρόληψη σε επίπεδο πληθυσμού, η οικονομική ασφάλεια, οι κοινωνικές δομές, η καθημερινή δυνατότητα για κίνηση, συμμετοχή και αυτονομία. Το να παραμείνουμε υγιείς δεν είναι μόνο ατομική ευθύνη. Όταν μιλάμε για υγιή γήρανση, μιλάμε και για δημόσια υγεία