Το μασάμε, το δανείζουμε, το χάνουμε, αλλά γράφει 3 χιλιόμετρα – Πώς φτιάχτηκε το στυλό

10 Ιουνίου 1943 Ίσως να είναι το αντικείμενο που δανείζεται, χάνεται, κλέβεται και… μασιέται πιο συχνά από οποιοδήποτε άλλο. Για αυτό και κάθε χρόνο, περίπου 18 δισεκατομμύρια στυλό πωλούνται ανά τον κόσμο. Η επιτυχία αυτού του προϊόντος έχει σίγουρα ξεπεράσει και τις πιο αισιόδοξες προσδοκίες των εφευρετών του, των αδερφών Laszlo και Georg Biro, που κατέθεσαν την πατέντα για το στυλό διαρκείας στη Βρετανία, στις 10 Ιουνίου του 1943, κατοχυρώνοντας μια εφεύρεση που έχει τις ρίζες της στο 1938. Ο Ούγγρος Laszlo Biro ήταν ένας πολυπράγμων άνθρωπος. Είχε ασχοληθεί με την ιατρική, την ύπνωση, το πετρέλαιο, τους αγώνες ταχύτητας και την ζωγραφική. Όμως, ήταν στη δουλειά του ως δημοσιογράφου που συνάντησε ένα πρόβλημα το οποίο αναζητούσε λύση: Οι πένες της εποχής είχαν μυτερές μύτες που έσκιζαν το χαρτί, ενώ το μελάνι τους μουτζούρωνε τα πάντα. Εμπνευσμένος από τα μελάνια που χρησιμοποιούσαν οι εφημερίδες, τα οποία στέγνωναν γρήγορα, ο Biro σκέφτηκε να φτιάξει κάτι καλύτερο. Ο αδερφός του Georg, που ήταν χημικός, ανέλαβε να τον βοηθήσει με το τεχνικό κομμάτι. Τα μελάνια των εφημερίδων ήταν πολύ πηχτά για να κυλήσουν μέσα σε μια πένα και έτσι, τα δύο αδέρφια επιχείρησαν να αναπτύξουν ένα διαφορετικό σχέδιο. Έπειτα από χρόνια πειραμάτων, αντικατέστησαν την μεταλλική μύτη της πένας με μια μικροσκοπική μπίλια. Η απόλυτα στρογγυλή μπίλια είχε δύο πολύ σημαντικές λειτουργίες: Διένειμε το μελάνι ομοιόμορφα από το δοχείο της πένας στο χαρτί και κρατούσε το υπόλοιπο μελάνι μέσα στο δοχείο. Μάλιστα, ενώ προηγούμενα σχέδια για το στυλό βασίζονταν στη βαρύτητα για να κάνουν το μελάνι να κυλά, οι Biro χρησιμοποίησαν έναν σωλήνα υπό πίεση, για να αποφεύγουν τις διαρροές. Στην Αργεντινή, όπου είχαν καταφύγει κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα δύο αδέρφια άρχισαν μια μικρής κλίμακας παραγωγή των στυλό τους, το 1944. Το προϊόν τους έκανε αμέσως τεράστια εμπορική επιτυχία. Στις ΗΠΑ, όπου πωλείτο για 12,50 δολάρια –περίπου 150 δολάρια σε σημερινά χρήματα- κόσμος έκανε ουρά για να τα αποκτήσει, αγοράζοντας τελικά 8.000 τέτοια στυλό την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας της σε ένα πολυκατάστημα της Νέας Υόρκης. Μια από τις πρώτες μεγάλες παραγγελίες που έλαβαν οι Biro ήταν από τη Βασιλική Πολεμική Αεροπορία του Ηνωμένου Βασιλείου. Η RAF χρειαζόταν πάνω από 30.000 στυλό ώστε οι αεροπόροι της να μπορούν να κρατούν τα αναγκαία αρχεία πτήσης ακόμα και όταν πετούσαν σε μεγάλο υψόμετρο, στο οποίο οι παραδοσιακές πένες της εποχής συνήθως εμφάνιζαν σοβαρά προβλήματα διαρροών. Τελικά, ο Laszlo Biro πούλησε την πατέντα του για το στυλό διαρκείας στον Γάλλο βαρόνο Marcel Bich, αντί 2 εκατ. δολαρίων. Το 1950, ο Bich (που αργότερα «έκοψε» ένα γράμμα από το όνομά του, για να αποφύγει μια σχεδόν ομόηχη λέξη με όχι και τόσο κολακευτική σημασία στα αγγλικά, φτιάχνοντας τη γνωστή σε όλους εταιρεία Bic), κυκλοφόρησε το δικό του, φθηνό, μαζικής παραγωγής στυλό διαρκείας. Το Bic κατέκτησε την αγορά και το 1965 η γαλλική κυβέρνηση ενέκρινε τη χρήση του στα σχολεία. Άλλες χώρες ακολούθησαν σύντομα. Το στυλό Bic Cristal έχει γίνει ένας θρύλος του ντιζάιν, κερδίζοντας μια θέση στις μόνιμες συλλογές τόσο του Museum of Modern Art (MoMA) της Νέας Υόρκης όσο και του Musée National d’Art Moderne στο Παρίσι. Κάθε τέτοιο στυλό έχει αρκετό μελάνι για να ζωγραφίσει μια γραμμή 3 χιλιομέτρων.