Τι σημαίνει για τις ΗΠΑ και τον κόσμο το τελεσίγραφο Τραμπ και πόσο σοβαρές είναι οι απειλές του;

Ποιες θα είναι οι συνέπειες αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ «αφανίσει έναν ολόκληρο πολιτισμό» όπως ισχυρίζεται ότι σχεδιάζει να κάνει; Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε την Τρίτη ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός» θα μπορούσε να καταστραφεί «μέσα σε μία νύχτα και να μην επανέλθει ποτέ», εάν το Ιράν δεν ανταποκριθεί στο τελεσίγραφό του. Απείλησε με βομβαρδισμούς γεφυρών και ενεργειακών υποδομών, που – όπως είπε – θα έστελναν τη χώρα «πίσω στη Λίθινη Εποχή», εάν η Τεχεράνη δεν ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ και δεν συμφωνήσει σε μια νέα συμφωνία. Το Euronews εξηγεί τι διακυβεύεται, καθώς η σύγκρουση εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση. Είναι σοβαρός ο Τραμπ; Ο Τραμπ έχει εκδώσει τελεσίγραφα και στο παρελθόν, για να υποχωρήσει τελικά την τελευταία στιγμή. Στις 21 Μαρτίου απείλησε να «εξαλείψει» τις ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις εάν η Τεχεράνη δεν άνοιγε πλήρως τα Στενά του Ορμούζ εντός 48 ωρών. Όταν όμως εξέπνευσε η προθεσμία, δεν διέταξε πλήγματα. symbol 00:00 00:00 ΔΙΑΒΑΣΤΕ Αντίθετα, ανακοίνωσε πενθήμερη παύση αεροπορικών επιδρομών και έκανε λόγο για «πολύ καλές και παραγωγικές συνομιλίες» με το Ιράν, αποκαλύπτοντας για πρώτη φορά έμμεσες επαφές. Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δείξει ότι μεταβάλλει συχνά τις θέσεις του, έχει πλέον δεσμευτεί δημόσια και επανειλημμένα σε μια σκληρή γραμμή, από την οποία είναι δύσκολο να υπαναχωρήσει χωρίς πολιτικό κόστος. «Έχουμε σχέδιο, λόγω της ισχύος του στρατού μας, ώστε κάθε γέφυρα στο Ιράν να καταστραφεί… κάθε εργοστάσιο ενέργειας να τεθεί εκτός λειτουργίας, να καίγεται και να εκρήγνυται», δήλωσε. Ωστόσο, επικριτές αμφισβητούν τη στρατιωτική αξιοπιστία ενός τέτοιου σεναρίου. Ο πρώην Ισραηλινός αξιωματούχος πληροφοριών Ντάνι Σιτρίνόβιτς υποστήριξε ότι ακόμη και εκτεταμένα πλήγματα δεν θα οδηγούσαν σε παράδοση της Τεχεράνης. Πώς αντέδρασε το Ιράν; Η Τεχεράνη απέρριψε κατηγορηματικά το τελεσίγραφο, υιοθετώντας σκληρή και κλιμακούμενη ρητορική. Ο στρατηγός Αλί Αμπντολαχί Αλιαμπαντί χαρακτήρισε την απειλή «απελπισμένη, νευρική, ανισόρροπη και ανόητη», προειδοποιώντας ότι «οι πύλες της κόλασης θα ανοίξουν». Εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού δήλωσε ότι η ιδέα ήττας της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα μετατραπεί σε «βάλτο» για τις ΗΠΑ. Πριν από το τελεσίγραφο, το Ιράν ζητούσε ευρύτερους όρους: τερματισμό των εχθροπραξιών, άρση κυρώσεων και εγγυήσεις ασφάλειας. Η θέση της ΕΕ Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε ότι κάθε στοχοποίηση πολιτικών υποδομών – ιδίως ενεργειακών – είναι «παράνομη και απαράδεκτη», κάνοντας παραλληλισμό με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Τόνισε ότι η ΕΕ εφαρμόζει τα ίδια πρότυπα σε όλες τις συγκρούσεις και ότι οι πολίτες του Ιράν είναι τα κύρια θύματα της κλιμάκωσης. ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί δημόσια. Θα άνοιγαν τα Στενά του Ορμούζ μετά από μαζικούς βομβαρδισμούς; Μέχρι στιγμής, οι απειλές φαίνεται να έχουν ενισχύσει την αδιαλλαξία της Τεχεράνης. Ακόμη και μετά από εκτεταμένα πλήγματα, το Ιράν θα μπορούσε να συνεχίσει να απειλεί τη ναυσιπλοΐα με νάρκες, drones και πυραύλους από μικρά σκάφη, καθιστώντας αβέβαιη την άμεση επανέναρξη της εμπορικής κίνησης. Αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και ένα σενάριο συμφωνίας θα οδηγούσε απλώς στην προπολεμική κατάσταση, πολύ μακριά από πιο φιλόδοξους στόχους όπως αλλαγή καθεστώτος ή τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Επιπλέον, μια τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε πιθανότατα και παύση των ισραηλινών επιχειρήσεων, κάτι που θα έφερνε τον Τραμπ αντιμέτωπο με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου. Υπάρχει περιθώριο για διπλωματία; Οι πιθανότητες παραμένουν περιορισμένες. Μεσολαβητές από την Αίγυπτο, το Πακιστάν και την Τουρκία προσπαθούν να επιτύχουν έστω μια προσωρινή εκεχειρία. Ο ίδιος ο Τραμπ εμφανίστηκε αμφίσημος: από τη μία εξέφρασε απογοήτευση για την πορεία των συνομιλιών, από την άλλη μίλησε για «σημαντικές» προοπτικές ειρήνης και διαπραγματεύσεις «καλής πίστης». Αναλυτές, όπως ο Ντέιβιντ Κόρτραϊτ, υποστηρίζουν ότι η στάση της Ουάσιγκτον πριν από την έναρξη του πολέμου υπονόμευσε τις διπλωματικές προσπάθειες. Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στις ΗΠΑ; Οι πολιτικές συνέπειες στο εσωτερικό των ΗΠΑ ενδέχεται να είναι σημαντικές. Η κοινή γνώμη εμφανίζεται ήδη αρνητική απέναντι στη στρατιωτική εμπλοκή, ενώ ενδεχόμενη κλιμάκωση θα μπορούσε να αυξήσει τις απώλειες και το οικονομικό κόστος. Η άνοδος των τιμών καυσίμων – πάνω από 4 δολάρια το γαλόνι – αποτελεί άμεση πίεση για τα αμερικανικά νοικοκυριά και απειλεί να πλήξει την οικονομία. Παράλληλα, αν και οι Ρεπουμπλικάνοι στηρίζουν προς το παρόν τον πρόεδρο, αρχίζουν να εμφανίζονται ρωγμές στο εσωτερικό του κινήματος MAGA. Η πρώην βουλευτής Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν άσκησε δημόσια κριτική στον Τραμπ, ενώ όπως ο Πάπας Λέων ζητάει τον τερματισμό της σύγκρουσης. Η επόμενη κίνηση της Ουάσιγκτον θα καθορίσει όχι μόνο την πορεία του πολέμου, αλλά και τη σταθερότητα σε μία από τις πιο κρίσιμες περιοχές του πλανήτη