Ανεύρυσμα εγκεφάλου: Πώς ο εμβολισμός προλαμβάνει τη μοιραία ρήξη – Πότε χρειάζεται θεραπεία

Το ανεύρυσμα εγκεφάλου αποτελεί αόρατη απειλή για το 2% του πληθυσμού – Η «επανάσταση» του εμβολισμού χωρίς ανοιχτό χειρουργείο Ηπερίπτωση του κ. Γιώργου Μυλωνάκη, ανέδειξε τη σοβαρότητα των κινδύνων που μπορεί να υπάρχουν για όλους τους ενήλικες και που έχουν να κάνουν με καρδιαγγειακά επεισόδια τα οποία διαγιγνώσκονται κατά πολλές χιλιάδες κάθε χρόνο. Το ανεύρυσμα εγκεφάλου αποτελεί για την κοινή λογική μια μορφή «εγκεφαλικού», όμως δεν είναι το ίδιο. Το ανεύρυσμα αφορά στη διάταση σε κάποιο αγγείο του εγκεφάλου, η οποία μοιάζει με «φούσκα» στο τοίχωμα του. Όταν το τοίχωμα αυτό είναι αδύναμο, υπάρχει κίνδυνος ρήξης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγία στον εγκέφαλο και έτσι μπορεί να εξελιχθεί σε μια επείγουσα, απειλητική για τη ζωή κατάσταση. Ιδιαίτερα σημαντική στην θεραπεία και αποκατάσταση του ανευρύσματος είναι η επέμβαση με εμβολισμό. Η διαδικασία του εμβολισμού πλέον μπορεί να γίνει σε 3 νοσοκομεία στην Αττική (τον Ευαγγελισμό, τον Ερυθρό Σταυρό και στο 251) και εκτελείται από τους επεμβατικούς ακτινολόγους. Όπως επισημαίνει στο ΒΗΜΑ ο κ. Παναγιώτης Παπαπαναγιώτου, Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Καθηγητής Νευροακτινολογίας στο Νοσοκομείο Bremen-Mitte, «η φύση του ανευρύσματος το καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνο κυρίως λόγω της πιθανότητας αιφνίδιας ρήξης. Η ρήξη ενός ανευρύσματος εκδηλώνεται συνήθως με έναν ξαφνικό και εξαιρετικά έντονο πονοκέφαλο, ο οποίος διαφέρει σαφώς από οποιονδήποτε συνηθισμένο πονοκέφαλο και δεν υποχωρεί. Η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση και ταχεία μεταφορά του ασθενούς σε νοσοκομείο, καθώς κάθε καθυστέρηση μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την έκβαση». Παρότι πολλοί το αγνοούν, το ανεύρυσμα δεν αποτελεί σπάνιο εύρημα, καθώς εκτιμάται ότι αφορά περίπου το 1–2% του πληθυσμού. «Σε αρκετές περιπτώσεις παραμένει ασυμπτωματικό και εντοπίζεται τυχαία κατά τη διάρκεια απεικονιστικών εξετάσεων για άλλους λόγους. Σε άλλες περιπτώσεις, η διάγνωση τίθεται μετά από ρήξη, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της προληπτικής ιατρικής και της εγρήγορσης απέναντι σε ύποπτα συμπτώματα», σημειώνει ο καθηγητής. Η μέθοδος του εμβολισμού Η σύγχρονη ιατρική προσφέρει πλέον αποτελεσματικές και λιγότερο επεμβατικές λύσεις για την αντιμετώπιση του ανευρύσματος.« Η βασική μέθοδος θεραπείας είναι ο εμβολισμός, μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική που εφαρμόζεται από εξειδικευμένους επεμβατικούς νευροακτινολόγους. Κατά τη διαδικασία αυτή, εισάγονται ειδικοί καθετήρες μέσω της μηριαίας αρτηρίας και, με τη βοήθεια ακτινοσκοπικής καθοδήγησης, προωθούνται με ακρίβεια έως το σημείο του ανευρύσματος στον εγκέφαλο. Εκεί, το ανεύρυσμα γεμίζεται με ειδικά υλικά, κυρίως με σπειράματα (coils), ή τοποθετούνται stents, με στόχο να διακοπεί η ροή του αίματος εντός του και να μειωθεί δραστικά ο κίνδυνος ρήξης». Η παρέμβαση πραγματοποιείται χωρίς ανοιχτό χειρουργείο, γεγονός που μειώνει σημαντικά τον χρόνο αποκατάστασης και τις επιπλοκές. Σύμφωνα με τον Παναγιώτης Παπαπαναγιώτου, «οι εξελίξεις στις ενδοαγγειακές τεχνικές έχουν αλλάξει ριζικά τον τρόπο αντιμετώπισης των αγγειακών παθήσεων του εγκεφάλου, καθιστώντας τη θεραπεία πιο ασφαλή και αποτελεσματική». Η έγκαιρη αντιμετώπιση Ιδιαίτερη σημασία έχει η έγκαιρη αντιμετώπιση, κυρίως τις πρώτες ημέρες μετά από μια πιθανή ρήξη. Η άμεση θεραπεία μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο επαναρρήξης, η οποία συχνά συνοδεύεται από βαρύτερες επιπλοκές. Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, πολλοί ασθενείς με υπαραχνοειδή αιμορραγία μπορούν, με την κατάλληλη και έγκαιρη αντιμετώπιση, να παρουσιάσουν σημαντική βελτίωση και να επανέλθουν σε ικανοποιητικό επίπεδο λειτουργικότητας. Η ανάπτυξη ανευρύσματος σχετίζεται με αδυναμία του τοιχώματος των αγγείων και μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου. Παράγοντες όπως η αρτηριακή υπέρταση, το κάπνισμα και η κληρονομικότητα φαίνεται να συμβάλλουν στην εμφάνισή του, γεγονός που καθιστά σημαντική την πρόληψη και την υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Στην Ελλάδα υπάρχουν εξειδικευμένα κέντρα για την αντιμετώπιση των εγκεφαλικών ανευρυσμάτων, τόσο στον δημόσιο, όπως αναφέραμε, όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Η ενίσχυση αυτών των δομών είναι καθοριστικής σημασίας, ώστε να διασφαλίζεται η άμεση πρόσβαση των ασθενών σε εξειδικευμένες και σωτήριες θεραπείες, ιδιαίτερα σε επείγουσες καταστάσεις όπου ο χρόνος παίζει κρίσιμο ρόλο. Χρειάζεται θεραπεία; Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι δεν είναι απαραίτητο να θεραπευτεί κάθε ανεύρυσμα εγκεφάλου. Η απόφαση για θεραπεία ή μη στην περίπτωση ανευρύσματος εγκεφάλου εξατομικεύεται. Όταν ένα ανεύρυσμα εντοπίζεται τυχαία, συνιστούμε την αξιολόγηση και συζήτηση του κινδύνου ρήξης και των επιλογών θεραπείας. Όταν συνιστάται η παρακολούθηση σε μικρά ασυμπτωματικά ανευρύσματα, είναι απαραίτητη και η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης καθώς και η διακοπή καπνίσματος στους πάσχοντες. Αυτές οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης και ρήξης των ανευρυσμάτων. Κάποιοι πάσχοντες ίσως να έχουν ακούσει ότι πρέπει να αποφεύγουν τα αεροπορικά ταξίδια, όμως δεν υπάρχουν δεδομένα που να υποστηρίζουν ότι τα αεροπορικά ταξίδια δεν είναι ασφαλή. Αν κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης σε διάστημα κάποιων ετών το ανεύρυσμα μεγαλώσει ή αλλάξει σχήμα πρέπει να σκεφτούμε τη θεραπεία