Παιδιά τα αθώα θύματα από τα εγκλήματα γονιών: Μένουν χωρίς οικογένεια, ποιοι αναλαμβάνουν να τα μεγαλώσουν

• Η μητέρα δύο παιδιών, κατηγορούμενη για ηθική αυτουργία στη δολοφονία του πρώην συζύγου της, αυτοκτόνησε στη φυλακή αφήνοντας σημείωμα συγγνώμης στα παιδιά της.
• Τα δίδυμα παιδιά, που έχασαν και τους δύο γονείς τους, βρίσκονται σε δομή φιλοξενίας και ο θείος τους ζητά την επιτροπεία τους.
• Δύο κοριτσάκια στην Καλαμάτα, μετά τη δολοφονία της μητέρας τους από τον άνδρα της, τέθηκαν υπό την κηδεμονία της αδελφής της.
• Η συγγενική αναδοχή προτιμάται κατά νόμο για παιδιά που μένουν ορφανά, με σκοπό τη διατήρηση οικογενειακών δεσμών και σταθερότητας.
• Παιδιά θυμάτων εγκλημάτων, όπως η Λυδία κόρη της Καρολάιν Κράουτς, μεγαλώνουν μακριά από την Ελλάδα με συγγενείς, ενώ άλλα αναλαμβάνονται από μεγαλύτερα αδέλφια.

Το βράδυ της 1ης Ιουλίου του 2025 ίσως ήταν η τελευταία φορά που τα παιδιά του Πολωνού πανεπιστημιακού καθηγητή Πρέμισλαβ Γιεζόρσκι και της Ελληνίδας οικονομολόγου πρώην συζύγου του ήταν ευτυχισμένα. Δείπνησαν μαζί και με τους δύο γονείς τους, αλλά και τον σύντροφό της μητέρας τους και ετοιμάζονταν να ταξιδεύσουν στις ΗΠΑ για να περάσουν μαζί με τον πατέρα τους έναν ολόκληρο μήνα.

Τρεις ημέρες αργότερα, ο σύντροφος της μητέρας τους σκότωσε τον 43χρονο πατέρα τους την ώρα που πήγαινε να τα παραλάβει από το σπίτι τους στην Αγία Παρασκευή. Ακολούθησε θύελλα. Η μητέρα συνελήφθη κατηγορούμενη για ηθική αυτουργία στο έγκλημα και τα παιδιά μεταφέρθηκαν σε νοσοκομείο. Τώρα, έντεκα μήνες μετά, βρίσκονται σε δομή φιλοξενίας έχοντας χάσει και τη μητέρα τους, η οποία αυτοκτόνησε στη φυλακή αφήνοντας πίσω της ένα σημείωμα στο οποίο ζητούσε συγγνώμη από τον γιο και την κόρη της.

Στα έντεκα χρόνια τους, τα δίδυμα έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους. Ο θείος τους και αδελφός του πατέρα τους ήδη από την Παρασκευή ενημέρωσε ότι έρχεται στην Αθήνα για να βρεθεί κοντά στα ανίψια του. Το αίτημά του να του δοθεί η επιτροπεία τους εκκρεμεί εδώ και μήνες στο Πρωτοδικείο της Αθήνας – «αδικαιολόγητα», σύμφωνα με τον δικηγόρο του, Μιχάλη Δημητρακόπουλο.

Τα παιδιά παραμένουν σε δομή, εκεί όπου όλα δείχνουν ότι θα οδηγηθούν και τα δύο κοριτσάκια της 39χρονης Βασιλικής που δολοφονήθηκε από τον άνδρα της μέσα στο υπνοδωμάτιό τους στην Καλαμάτα. Στην περίπτωση των κοριτσιών της Βασιλικής, όμως, η αδελφή της έχει δηλώσει αδυναμία να αναλάβει τις ανιψιές της, αφού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα.

Τραγικές ιστορίες

Τα παιδιά του καθηγητή Γιεζόρσκι, οι κόρες της Βασιλικής, το κοριτσάκι της Καρολάιν Κράουτς, το παιδί της Ερατώς, τα παιδιά της Ενκελέιντα είναι τα «άλλα θύματα» και όχι παράπλευρες απώλειες πίσω από τα εγκλήματα που τους στερούν τους γονείς τους, την ασφάλεια, τη σταθερότητα και τελικά τον κόσμο τους όπως τον ήξεραν ή τα οδηγούν σε χειρότερη κόλαση από αυτή που ήδη γνώριζαν.

Σύμφωνα με πληροφορίες η 43χρονη Νάντια, η οποία έβαλε τέλος στη ζωή της το βράδυ της περασμένης Πέμπτης στις Φυλακές Κορυδαλλού, δεν είχε καταφέρει να δει τα παιδιά της από τη σύλληψή της έως και τους μήνες που μεσολάβησαν μέχρι την αυτοχειρία της. Η γυναίκα που μέχρι το τέλος δήλωνε ότι ήταν αθώα είχε μάθει στα μέσα Μαΐου ότι επρόκειτο να παραπεμφθεί σε δίκη με την κατηγορία της ηθικής αυτουργίας στη δολοφονία του πρώην συζύγου της. Σύμφωνα με τον καθ’ ομολογίαν δολοφόνο του πανεπιστημιακού καθηγητή, η Νάντια είχε στραφεί νομικά εναντίον του Γιεζόρσκι προκειμένου να μην του επιτραπεί να ταξιδεύσουν μαζί του στις ΗΠΑ τα παιδιά, αφού φοβόταν ότι «είχε γνωριμίες» και δεν θα επέστρεφαν στην Ελλάδα.

Ο ίδιος μάλιστα είχε στηρίξει τη γυναίκα, υποστηρίζοντας ότι εκείνη δεν γνώριζε για το σχέδιό του και τη δολοφονία του πατέρα των παιδιών της. Τα παιδιά, άλλωστε, είχαν βρεθεί στο επίκεντρο του πολέμου που είχε ξεσπάσει ανάμεσα στο πρώην ζευγάρι μετά το διαζύγιο. Για τα παιδιά, που πλέον είναι μόνα τους, θα αποφασίσει η Δικαιοσύνη.

Για τα δύο κοριτσάκια της Βασιλικής, ηλικίας 10 και 6 ετών, που μετά τη δολοφονία της μητέρας τους είχαν μεταφερθεί στο Νοσοκομείο Καλαμάτας, η επιμέλεια ανατέθηκε τελικά στην αδελφή της.

Τα παιδιά καλούνται πλέον να συνεχίσουν τη ζωή τους χωρίς τη μητέρα τους, αλλά και χωρίς τον πατέρα τους, ο οποίος κατηγορείται ότι τους τη στέρησε. Δεν έχουν επαφή με την οικογένεια του πατέρα τους, ενώ από την πλευρά της Βασιλικής δεν υπάρχουν παππούδες που θα μπορούσαν να αναλάβουν τη φροντίδα τους.

Παρότι αρχικά η αδελφή της Βασιλικής είχε εκφράσει επιφυλάξεις για το αν θα μπορούσε να αναλάβει την ανατροφή των παιδιών, τελικά ανέλαβε την κηδεμονία τους. Παράλληλα, καταβάλλονται προσπάθειες για τη στήριξή της, ώστε να μπορέσει να μεγαλώσει τις ανιψιές της, καθώς η παρουσία της στην Καλαμάτα και η στενή σχέση της με τα παιδιά θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές για την ψυχολογική τους στήριξη.

Φορείς της πόλης, ο Δήμος Καλαμάτας, η Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας αλλά και κάτοικοι της περιοχής έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να συνδράμουν την οικογένεια, ώστε τα δύο κοριτσάκια να έχουν την απαραίτητη φροντίδα και στήριξη στη νέα δύσκολη πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν.

Η αναδοχή

Με αφορμή την υπόθεση των δύο παιδιών της Καλαμάτας, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σε ανακοίνωσή του ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «η συγγενική αναδοχή προτιμάται κατά τον νόμο, όταν υπάρχει συγγενικό πρόσωπο που επιθυμεί να αναλάβει την πραγματική φροντίδα του παιδιού και αξιολογείται ως κατάλληλο από τις αρμόδιες αρχές. Ετσι, το παιδί μπορεί να παραμείνει κοντά σε πρόσωπα με τα οποία έχει ήδη οικογενειακούς και συναισθηματικούς δεσμούς και να διατηρήσει τη συνέχεια και τη σταθερότητα που χρειάζεται». Παράλληλα, αναφέρεται ότι το 2021 θεσπίστηκε για πρώτη φορά το επίδομα αναδοχής, το ποσό του οποίου αυξήθηκε το 2024 και πλέον ανέρχεται:

■ σε 525 ευρώ για κάθε παιδί τυπικής ανάπτυξης και

■ σε 750 ευρώ για κάθε παιδί με αναπηρία (νοητική, κινητική, ψυχική ή αισθητηριακή).

«Παρότι η διαδικασία είναι ταχύτερη για τους συγγενείς-αναδόχους, η καταλληλότητά τους εξακολουθεί και αξιολογείται κανονικά. Οι κοινωνικές υπηρεσίες εξετάζουν προσεκτικά αν συγγενείς-ανάδοχοι μπορούν να προσφέρουν στο παιδί ένα ασφαλές και υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες διαβίωσης, την υγεία και τη δυνατότητα φροντίδας του», σημειώνεται.

Η κραυγή της γιαγιάς

Κι αν ο δικηγόρος Μιχάλης Δημητρακόπουλος μίλησε την Παρασκευή για αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην έκδοση απόφασης για τα δίδυμα του Πολωνού καθηγητή και της Ελληνίδας οικονομολόγου, η κυρία Ελένη Κρεμαστιώτη, μητέρα της Ερατώς που δολοφονήθηκε το 2019 μέσα στο σπίτι της στη Μυτιλήνη από τον εν διαστάσει σύζυγό της, βάζει μία ακόμη διάσταση που έχει να κάνει με τη συμπεριφορά της Πολιτείας.

Η κυρία Κρεμαστιώτη μεγαλώνει την εγγονή της, που ήταν μόλις δύο ετών όταν δολοφονήθηκε, στα 24 της, η μαμά της. Μιλώντας στην εκπομπή «Μέδουσα» του protothema.gr και τους Γιάννη Χαραμίδη και Μαρίνο Αλειφέρη, είχε επισημάνει ότι η Πολιτεία «δεν ξέρει τι γίνονται αυτά τα παιδιά», τα παιδιά που αφήνουν πίσω τους τα θύματα εγκλημάτων. «Δεν μας έχει χτυπήσει ποτέ κανείς την πόρτα, ένας κοινωνικός λειτουργός, να δει πού είναι αυτό το παιδί, είναι στα καλά τους οι άνθρωποι που το μεγαλώνουν…» σχολίασε.

Η κυρία Κρεμαστιώτη περιέγραψε την ευλογία και την ταυτόχρονη δυσκολία στο μεγάλωμα της εγγονής της: «Είμαι μισή γυναίκα, μισή μάνα, μισός άνθρωπος, μισό σ’ αγαπώ αφότου στερήθηκα βίαια το παιδί μου. Μόνο ο πόνος είναι ολόκληρος», είπε και συνέχισε: «Είναι τρομερή ευλογία να μεγαλώνουμε την εγγονή μας, τη συνέχεια του παιδιού μας, όμως είναι και τρομερά δύσκολο για ένα παιδί να μεγαλώνει με τη γιαγιά και τον παππού και όχι με τη μαμά του. Ξέρει τι έχει συμβεί και ζητάει τη μαμά της εκατό φορές τη μέρα. Κάνει ερωτήσεις όπως “πώς θα ήταν τώρα η μαμά μου;”, “θα της άρεσε αυτό που φοράω;”, “θα της άρεσαν τα μαλλιά μου;”. Τι να πεις στο παιδί;».

Το πιο δύσκολο για όσους αναλαμβάνουν τη φροντίδα των παιδιών που μένουν πίσω είναι να αναπληρώσουν το κενό, να φροντίσουν τις πληγές, να μιλήσουν. Στην περίπτωση της Λυδίας, της κόρης της Καρολάιν Κράουτς και του δολοφόνου της, Μπάμπη Αναγνωστόπουλου, το παιδάκι ήταν μόλις έντεκα μηνών όταν η 20χρονη μαμά της δολοφονήθηκε τον Μάιο του 2021. Η Λυδία μεγαλώνει με τα ξαδέλφια της, την ετεροθαλή αδελφή της μητέρας της και τη γιαγιά της στις Φιλιππίνες. Οπως έχει πει ο παππούς της, Ντέιβιντ Κράουτς, η μικρούλα ξέρει ότι η μαμά της έχει πεθάνει, αλλά η οικογένεια έκρινε ότι είναι πολύ νωρίς να μάθει τι έχει συμβεί.

«Είναι πολύ σκληρό να πεις σε ένα παιδί έξι ετών ότι ο μπαμπάς του ήταν αυτός που έκανε κακό στη μαμά του», περιέγραφε ο παππούς της Λυδίας. Οπως ο ίδιος είπε, στις Φιλιππίνες δεν είναι ασυνήθιστο να μεγαλώνει ένα παιδί με τους παππούδες του, αφού πολλοί μεταναστεύουν και αφήνουν τα παιδιά τους πίσω. Σε ό,τι αφορά την οικογένεια του Μπάμπη Αναγνωστόπουλου, πληροφορίες αναφέρουν ότι την πείραξε περισσότερο ότι δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με το παιδί παρά το γεγονός ότι ζει πλέον στις Φιλιππίνες.

Τα πραγματικά θύματα

Μακριά από την Ελλάδα, η οικογένεια της Καρολάιν έκρινε ότι η κόρη της θα μεγαλώσει με μεγαλύτερη ασφάλεια και ισορροπία. Η απόσταση είναι κομμάτι στο δίχτυ προστασίας που έστησε η οικογένεια της Καρολάιν Κράουτς για την κόρη της.

Τι συμβαίνει, όμως, όταν τον ρόλο του γονιού καλούνται να αναλάβουν μεγαλύτερα αδέλφια; Αυτό ισχύει για τα παιδιά της Ενκελέιντα, που τη σκότωσε ο πρώην άνδρας της στα 40 της χρόνια με μαχαίρι στη μέση του δρόμου, στο Μενίδι, τον Μάιο του 2024. «Τα παιδιά που μένουν πίσω δεν είναι παράπλευρες απώλειες. Είναι θύματα», είπε η 20χρονη Τζέσικα Ντανάι μιλώντας σε εκδήλωση στο Ευρωκοινοβούλιο τον περασμένο Ιανουάριο. Η κοπέλα, που στάθηκε απέναντι στον άνθρωπο που της στέρησε τη μάνα της στο δικαστήριο και υπερασπίστηκε τη μνήμη της, έθεσε το ζήτημα των παιδιών και την απουσία της Πολιτείας από τη μέριμνα για τα «άλλα θύματα». Η Τζέσικα μετά τη δολοφονία της μητέρας της ανέλαβε τη φροντίδα και την επιμέλεια του ανήλικου αδελφού της.