Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, αρκετοί νέοι φαίνεται πως εξακολουθούν να αντιλαμβάνονται την ηλικία με τρόπο που απέχει αρκετά από τη βιολογική πραγματικότητα.
Η ηλικία υπήρξε πάντοτε σχετική έννοια. Για κάποιους τα σαράντα σηματοδοτούν την αρχή της ωριμότητας, για άλλους την έναρξη της φθοράς. Πώς, όμως, αντιλαμβάνονται το γήρας οι νεότερες γενιές και πόσο απέχει αυτή η εικόνα από την πραγματικότητα; Απαντήσεις στο ερώτημα επιχείρησε να δώσει έρευνα της EduBirdie, η πλατφόρμα παροχής ακαδημαϊκής υποστήριξης, στην οποία συμμετείχαν 2.000 άτομα από τη Generation Z (γεννημένοι μεταξύ 1997 και 2012) και νεότεροι millennials (1981 και 1996). Τα ευρήματα σκιαγραφούν μια ιδιαίτερα αυστηρή αντίληψη για το πότε αρχίζει το γήρας. Το 3% των συμμετεχόντων της Generation Z θεωρεί ότι το γήρας ξεκινά ήδη από την ηλικία των 27 ετών! Το 22% τοποθετεί το σχετικό όριο στα 35, ενώ ακόμη ένα 26% στα 40. Με άλλα λόγια, σχεδόν ένας στους δύο νέους της συγκεκριμένης γενιάς πιστεύει ότι μετά τα σαράντα ένας άνθρωπος έχει ήδη περάσει την καλύτερη περίοδο της ζωής του.
Την ίδια στιγμή, το 31% της Generation Z θεωρεί ότι η ηλικία των 60 ετών σηματοδοτεί την πραγματική έναρξη του γήρατος, άποψη με την οποία συμφωνεί και το 41% των millennials. Η έρευνα, που παρουσιάστηκε και από το γαλλικό περιοδικό Psychologies, καταγράφει ακόμη μια ιδιαίτερα αυστηρή αντίληψη σχετικά με την ελκυστικότητα, καθώς πολλοί συμμετέχοντες εκτιμούν ότι μετά τα 70 χρόνια ένας άνθρωπος παύει να θεωρείται ερωτικά ελκυστικός.
Το παράδοξο: οι νέοι φοβούνται ήδη το γήρας
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα της έρευνας ίσως βρίσκεται λιγότερο στις ηλικίες που επιλέγουν οι συμμετέχοντες και περισσότερο στο άγχος που φαίνεται να συνοδεύει αυτές τις αντιλήψεις. Το 51% της Generation Z και το 62% των millennials δηλώνουν ότι ο μεγαλύτερος φόβος τους απέναντι στην πάροδο του χρόνου αφορά την επιδείνωση της υγείας τους. Παράλληλα, περίπου οι μισοί millennials ανησυχούν για την οικονομική τους ασφάλεια και εκφράζουν τον φόβο ότι ίσως δεν καταφέρουν όσα επιθυμούν στη ζωή τους. Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα ευρήματα για την εικόνα που έχουν οι νέοι για τη δική τους πορεία. Το 30% της Generation Z θεωρεί ότι έχει ήδη φτάσει στο αποκορύφωμα της ζωής του. Το 38% πιστεύει ότι έχασε την ευκαιρία να αποκτήσει φήμη, ενώ το 27% αισθάνεται ήδη πολύ μεγάλο για να αλλάξει επαγγελματική πορεία. Κι όμως, παρά τις ανησυχίες αυτές, η αισιοδοξία παραμένει έντονη. Το 73% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι τα καλύτερα χρόνια της ζωής του βρίσκονται ακόμη μπροστά. Πολλοί αναλυτές αποδίδουν αυτή την αντίφαση σε μια γενιά που ενηλικιώθηκε μέσα στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπου η επιτυχία, η προβολή και η νεότητα παρουσιάζονται συχνά ως στόχοι που πρέπει να κατακτηθούν πολύ νωρίς.
Την ίδια άποψη σχολίασε και ο 34χρονος κωμικός Mike Mancusi, ο οποίος έγινε γνωστός μέσα από ένα ιδιαίτερα δημοφιλές βίντεο στο TikTok για τις διαφορές ανάμεσα στη Generation Z και τους millennials. Μιλώντας στο Newsweek, παρατήρησε ότι οι νεότεροι αντιμετωπίζουν συχνά τους millennials σαν να ανήκουν σε μια πολύ μεγαλύτερη γενιά, παρότι η ηλικιακή απόσταση μεταξύ τους είναι συνήθως μόλις λίγα χρόνια. Όπως σημείωσε, πιθανότατα κάθε γενιά βλέπει με παρόμοιο τρόπο την αμέσως προηγούμενη.
Τι δείχνει η επιστήμη
Οι αντιλήψεις αυτές απέχουν αισθητά από τα επιστημονικά δεδομένα. Μελέτες για τη γήρανση δείχνουν ότι οι γνωστικές και ψυχολογικές λειτουργίες παραμένουν σε υψηλό επίπεδο έως τα τέλη της πέμπτης ή και τις αρχές της έκτης δεκαετίας της ζωής, ενώ η πιο αισθητή έκπτωση εμφανίζεται συνήθως αρκετά αργότερα. Παράλληλα, η σύγχρονη έρευνα υπογραμμίζει ότι η χρονολογική ηλικία αποτελεί μόνο μία διάσταση της γήρανσης. Η λειτουργική κατάσταση του οργανισμού επηρεάζεται σημαντικά από παράγοντες όπως η φυσική δραστηριότητα, η διατροφή, ο ύπνος, η διαχείριση του στρες και οι κοινωνικές σχέσεις. Έτσι, δύο άνθρωποι της ίδιας ηλικίας μπορεί να παρουσιάζουν εντελώς διαφορετική εικόνα υγείας και ευεξίας.
Το ίδιο συμπέρασμα ενισχύουν και οι μελέτες για τις λεγόμενες «Γαλάζιες Ζώνες» (Blue Zones), δηλαδή τις περιοχές του πλανήτη όπου καταγράφονται τα υψηλότερα ποσοστά μακροζωίας. Τα κοινά χαρακτηριστικά των κατοίκων τους περιλαμβάνουν κυρίως μια διατροφή βασισμένη σε φυτικές τροφές, καθημερινή φυσική δραστηριότητα, ισχυρούς κοινωνικούς δεσμούς, αποτελεσματική διαχείριση του άγχους και έναν σαφή σκοπό ζωής. Τελικά, το πραγματικό ερώτημα ίσως να μην είναι σε ποια ηλικία αρχίζει το γήρας, αλλά με ποιον τρόπο επιλέγουμε να ζούμε σε κάθε στάδιο της ζωής μας.
Τελικά, η έρευνα δείχνει λιγότερο πότε αρχίζει πραγματικά το γήρας και περισσότερο πώς το αντιλαμβάνονται οι νεότερες γενιές. Η ηλικία, όπως φαίνεται, αποτελεί συχνά μια κοινωνική κατασκευή, επηρεασμένη από τα πρότυπα της εποχής, την εικόνα που προβάλλουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις προσδοκίες για γρήγορη επιτυχία. Η επιστήμη, αντίθετα, υπενθυμίζει ότι η γήρανση είναι μια πολύ πιο σύνθετη και εξατομικευμένη διαδικασία, η οποία επηρεάζεται από τη γενετική προδιάθεση, τον τρόπο ζωής και τη συνολική κατάσταση της υγείας. Με άλλα λόγια, η χρονολογική ηλικία από μόνη της λέει πολύ λιγότερα απ’ όσα συχνά πιστεύουμε.
