Τι ισχύει πραγματικά
Το γάλα βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο διατροφικών συζητήσεων, με απόψεις που άλλοτε το παρουσιάζουν ως απαραίτητο τρόφιμο και άλλοτε ως κάτι που πρέπει να αποφεύγεται.
Από το «ωμό γάλα είναι καλύτερο» μέχρι την πεποίθηση ότι το γάλα μακράς διάρκειας περιέχει συντηρητικά, αρκετοί μύθοι εξακολουθούν να αναπαράγονται.
Τι ισχύει όμως πραγματικά;
1. Το ωμό γάλα είναι πιο θρεπτικό από το παστεριωμένο
Δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν ότι το μη παστεριωμένο γάλα προσφέρει σημαντικά περισσότερα οφέλη. Αντίθετα, το ωμό γάλα μπορεί να περιέχει παθογόνους μικροοργανισμούς, όπως E. coli, Salmonella και Listeria.
Η παστερίωση μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο από αυτά τα βακτήρια, χωρίς να αλλοιώνει σε σημαντικό βαθμό τη θρεπτική αξία του γάλακτος.
2. Οι ενήλικες δεν χρειάζονται γάλα
Το γεγονός ότι το γάλα αποτελεί βασικό μέρος της διατροφής των παιδιών δεν σημαίνει ότι απαγορεύεται στους ενήλικες. Οι ενήλικες μπορούν να καταναλώνουν γάλα και γαλακτοκομικά, εφόσον τα ανέχονται και εντάσσονται στις ανάγκες της διατροφής τους.
Διαφορετική περίπτωση αποτελούν η δυσανεξία στη λακτόζη και η αλλεργία στις πρωτεΐνες του γάλακτος.
3. Το κατσικίσιο γάλα δεν περιέχει λακτόζη
Πρόκειται για έναν ακόμη συχνό μύθο. Το κατσικίσιο γάλα περιέχει κανονικά λακτόζη, αν και η ποσότητά της είναι ελαφρώς χαμηλότερη από εκείνη του αγελαδινού.
Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να το ανέχονται καλύτερα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλο για όλους όσοι έχουν δυσανεξία στη λακτόζη.
4. Το γάλα μακράς διάρκειας έχει συντηρητικά
Η μεγάλη διάρκεια ζωής του UHT γάλακτος δεν οφείλεται στην προσθήκη συντηρητικών. Το γάλα υποβάλλεται σε ειδική θερμική επεξεργασία υψηλής θερμοκρασίας για πολύ μικρό χρονικό διάστημα και στη συνέχεια συσκευάζεται υπό ελεγχόμενες συνθήκες.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι μικροοργανισμοί που θα μπορούσπροκαλέσουναλλοίωσκαιεπιτυγχάνεταιμεγαλύτερη διάρκεια ζωής.5. Το γάλα οδηγεί σε αύξηση βάρους
Κανένα τρόφιμο δεν μπορεί από μόνο του να θεωρηθεί υπεύθυνο για την αύξηση του σωματικού βάρους. Καθοριστικό ρόλο παίζει το συνολικό ενεργειακό ισοζύγιο και η διατροφή στο σύνολό της.
Το γάλα παρέχει πρωτεΐνη, ασβέστιο και άλλα θρεπτικά συστατικά και μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Φυσικά, διαφορετικά προϊόντα έχουν διαφορετική θερμιδική και διατροφική σύσταση, ιδιαίτερα όταν περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη ή περισσότερα λιπαρά.
6. Τα φυτικά ροφήματα είναι πάντα καλύτερη επιλογή
Το «φυτικό» δεν σημαίνει αυτόματα και «πιο υγιεινό». Ροφήματα σόγιας, αμυγδάλου, βρώμης ή άλλων φυτικών προϊόντων μπορεί να αποτελούν εναλλακτική επιλογή, όμως η διατροφική τους αξία διαφέρει σημαντικά από προϊόν σε προϊόν.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, στα πρόσθετα σάκχαρα και στον εμπλουτισμό με ασβέστιο και βιταμίνες.
7. Αν δεν μυρίζει άσχημα, το γάλα είναι ασφαλές
Η μυρωδιά δεν αποτελεί από μόνη της αξιόπιστο κριτήριο για την ασφάλεια ενός τροφίμου. Η αλλοίωση μπορεί να μην είναι πάντοτε άμεσα αντιληπτή από την οσμή.
Σημαντικό είναι να ελέγχονται η ημερομηνία, οι συνθήκες αποθήκευσης και η εμφάνιση του προϊόντος. Ιδιαίτερα στα προϊόντα που χρειάζονται ψύξη, η διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας είναι καθοριστική.
Τελικά, τι ισχύει για το γάλα;
Το γάλα δεν αποτελεί ούτε «θαυματουργή» τροφή ούτε κάτι που πρέπει να αποκλείεται από τη διατροφή όλων. Η αξία του εξαρτάται από τη συνολική διατροφή, την ποσότητα κατανάλωσης και τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ανθρώπου.
Πολλές από τις απόψεις που κυκλοφορούν γύρω από το γάλα προέρχονται από γενικεύσεις ή παλιότερες αντιλήψεις. Η πιο ασφαλής προσέγγιση είναι να αξιολογούμε κάθε προϊόν με βάση τη σύνθεσή του και τις πραγματικές διατροφικές μας ανάγκες.
