Η κλιματική κρίση και το φιλικό περιβάλλον που δημιουργεί για την ανάπτυξη των κουνουπιών, έχει οδηγήσει στην εντατική παρακολούθηση, από τους ειδικούς, της δραστηριότητάς τους, εξαιτίας και των σοβαρών ασθενειών που μπορούν να προκαλέσουνΈντονη δραστηριότητα και τους 12 μήνες του χρόνου έχουν πλέον τα κουνούπια στην Ελλάδα. Οι ήπιοι χειμώνες, οι μεγάλες εποχές ξηρασίας με ελάχιστες βροχοπτώσεις που τις διαδέχονται περίοδοι με έντονες και ξαφνικές βροχές σε μικρό χρονικό διάστημα, ακόμη και την άνοιξη ή το καλοκαίρι, δημιουργούν συνθήκες οι οποίες συμβάλουν στην ανάπτυξη των κουνουπιών. Ως φορείς παθογόνων μικροοργανισμών, μπορούν να προκαλέσουν ασθένειες που είναι δυνητικά απειλητικές για τη ζωή. Ανάμεσά τους, αυτές που προκαλεί ο ιός του Δυτικού Νείλου, κρούσματα από τον οποίο καταγράφηκαν πρώτη φορά στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 2010, ενώ τελευταίως παρατηρείται στη χώρα μας έντονη δραστηριότητα ενός είδους κουνουπιού το οποίο μπορεί να προκαλέσει τη λεγόμενη ιαπωνική εγκεφαλίτιδα. Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα που παρουσίασε την Τετάρτη, 3 Ιουνίου, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), ένα είδος κουνουπιού, το Culex tritaeniorhynchus, που είναι ο κύριος φορέας του ιού της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας, εξαπλώνεται στη Νότια Ευρώπη και ειδικά στην Ελλάδα. Οι νέοι χάρτες του ECDC, με τη δραστηριότητα των κουνουπιών, δείχνουν έντονη κινητικότητα στη χώρα μας και του συγκεκριμένου είδους. Να σημειωθεί ότι το Culex tritaeniorhynchus μέχρι πρότινος ενδημούσε κυρίως σε χώρες της Βόρειας Ασίας. Ωστόσο, οι ειδικοί επιστήμονες τονίζουν ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, καθώς δεν έχει καταγραφεί ακόμη κρούσμα στη χώρα μας και γενικότερα στην Ευρώπη. «Αυτό το είδος κουνουπιού, το Culex tritaeniorhynchus, που μπορεί να μεταδώσει τον ιό της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας, το έχουμε για περισσότερα από 20 χρόνια στην Ελλάδα. Μέχρι στιγμής, δεν έχει καταγραφεί κρούσμα στην Ευρώπη και θεωρούμε ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας», δηλώνει στο «Β» η καθηγήτρια Παρασιτολογίας και Εντομολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Ελένη Πατσουλά. 12μηνη παρακολούθηση Ωστόσο, η κλιματική κρίση και το φιλικό περιβάλλον που δημιουργεί για την ανάπτυξη των κουνουπιών, έχει οδηγήσει στην εντατική παρακολούθηση, από τους ειδικούς, της δραστηριότητάς τους, εξαιτίας και των σοβαρών ασθενειών που μπορούν να προκαλέσουν. «Σε ορισμένες περιοχές, όπως είναι η Αττική, η Κρήτη, αλλά και η Μακεδονία, η εντομολογική παρακολούθηση συνεχίζεται όλο τον χρόνο. Αυτές οι μελέτες γίνονται κατ’ αυτόν τον τρόπο τα τελευταία δύο – τρία χρόνια, διότι κάποια στιγμή είδαμε ότι “έφευγε” ο Νοέμβριος και συνεχίζαμε να έχουμε δραστηριότητα κουνουπιών. Αρχικά επεκτείναμε τις μελέτες μέχρι το τέλος του Νοεμβρίου, και όταν είδαμε ήπιο χειμώνα το Δεκέμβριο, αποφασίσαμε να τις συνεχίσουμε», εξηγεί η κυρία Πατσουλά. Πότε σταματά η δραστηριότητα των κουνουπιών Όπως αναφέρει, πλέον η δραστηριότητα των κουνουπιών δε σταματά μέσα στο χρόνο. «Λόγω της κλιματικής αλλαγής, έχουμε ήπιους χειμώνες. Για να σταματήσει η δραστηριότητα των κουνουπιών θα πρέπει να η θερμοκρασία να πέσει κάτω από τους 5 βαθμούς Κελσίου για τουλάχιστον μία εβδομάδα. Επειδή τα κουνούπια αντιλαμβάνονται και τις παραμικρές αλλαγές της θερμοκρασίας, ακόμη κι αν πέσει η θερμοκρασία για μία ή δύο μέρες και μετά ξανανέβει, η δραστηριότητά τους συνεχίζεται», σημειώνει η καθηγήτρια. Παρά ταύτα, η κυρία Πατσουλά τονίζει ότι αυτό δε σημαίνει απαραίτητα και πρόκληση ασθενειών από τη μετάδοση παθογόνων μικροοργανισμών όλο το χρόνο. Ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει εντοπιστεί και τον χειμώνα «Δε σημαίνει πάντα ότι επειδή έχουμε δραστηριότητα έχουμε και μετάδοση παθογόνων μικροοργανισμών. Το χειμώνα δεν είναι εύκολη η μετάδοσή τους διότι είναι δύσκολος ο πολλαπλασιασμός των παθογόνων μικροοργανισμών μέσα στο κουνούπι λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών. Ωστόσο, έχουμε βρει παρουσία του ιού του Δυτικού Νείλου σε κουνούπια το χειμώνα, χωρίς να υπάρξει μετάδοσή του, που σημαίνει ότι ο ιός κυκλοφορεί στην κοινότητα», τονίζει. Μέχρι την τελευταία ενημέρωση του ECDC, δεν είχε καταγραφεί κρούσμα του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα. Η μόνη χώρα που έχει δηλώσει περιστατικό είναι η Βόρεια Μακεδονία. Η ανησυχητική διαπίστωση Συνήθως τα πρώτα κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου καταγράφονται στην Ελλάδα στα μέσα Ιουλίου. «Φέτος, όμως, το ανησυχητικό είναι ότι την άνοιξη είχαμε πολλές βροχοπτώσεις. Η εναλλαγή βροχοπτώσεων, η υγρασία και η αύξηση της θερμοκρασίας, μπορεί δημιουργήσουν υδάτινες εστίες και συνθήκες κατάλληλες για την ανάπτυξη κουνουπιών», προσθέτει η κυρία Πατσουλά. Θυμάται ότι το 2018 ήταν μία «άσχημη χρονιά» με 51 θανάτους, αφού η περίοδος μετάδοσης είχε ξεκινήσει νωρίς. Το 2024 καταγράφηκαν 220 κρούσματα και 35 θάνατοι, κάτι το οποίο «ήταν τελείως απρόβλεπτο», όπως λέει, ενώ πέρυσι σημειώθηκαν 96 κρούσματα και εννέα θάνατοι. Το 80% των ανθρώπων που προσβάλλονται από τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν εμφανίζουν συμπτώματα. Το 18%-19% παρουσιάζει ήπια ιογενή νόσο (2-3 μέρες χαμηλό πυρετό, ή όπως λένε οι γιατροί, ήπια γριπώδη συνδρομή), και το 1%-2% των ατόμων (συνήθως ηλικιωμένοι ή ανοσοκατεσταλμένοι) θα παρουσιάσει σοβαρή νευρολογική νόσο (μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα, παράλυση), απειλητική για τη ζωή.
Κουνούπια: Κυκλοφορούν όλο το χρόνο – Έρχονται νέες ασθένειες, ποιο ευθύνεται για την ιαπωνική εγκεφαλίτιδα
