Στους πόλους της Γης η ημέρα και η νύχτα δεν ακολουθούν τον συνηθισμένο κύκλο που γνωρίζουμε στις περισσότερες περιοχές του πλανήτη. Εκεί, ο Ήλιος μπορεί να παραμένει πάνω από τον ορίζοντα για μήνες και στη συνέχεια να εξαφανίζεται για αντίστοιχο χρονικό διάστημα.
Το φαινόμενο οφείλεται στην κλίση του άξονα της Γης και στην κίνησή της γύρω από τον Ήλιο.
Έξι μήνες ημέρα και έξι μήνες νύχτα
Στον Βόρειο και τον Νότιο Πόλο, ο Ήλιος δεν ανατέλλει και δύει κάθε 24 ώρες όπως συμβαίνει στην Ελλάδα.
Στον Βόρειο Πόλο, περίπου από την εαρινή ισημερία μέχρι την φθινοπωρινή ισημερία, ο Ήλιος παραμένει πάνω από τον ορίζοντα. Αντίθετα, για περίπου έξι μήνες βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα.
Στον Νότιο Πόλο συμβαίνει το αντίθετο.
Έτσι, κάθε πόλος περνά περίπου μισό χρόνο με συνεχή ημέρα και μισό χρόνο με συνεχή νύχτα.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Ο άξονας περιστροφής της Γης δεν είναι κάθετος στο επίπεδο της τροχιάς της γύρω από τον Ήλιο. Η Γη είναι κεκλιμένη κατά περίπου 23,5 μοίρες.
Καθώς ο πλανήτης κινείται γύρω από τον Ήλιο, άλλοτε ο ένας πόλος είναι στραμμένος περισσότερο προς τον Ήλιο και άλλοτε ο άλλος.
Όταν ο Βόρειος Πόλος είναι στραμμένος προς τον Ήλιο, δέχεται συνεχώς ηλιακό φως, ενώ ο Νότιος Πόλος βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά.
Μισό χρόνο αργότερα η κατάσταση αντιστρέφεται.
Δεν είναι απόλυτο σκοτάδι για έξι μήνες
Η «πολική νύχτα» δεν σημαίνει ότι υπάρχει απόλυτο σκοτάδι καθ’ όλη τη διάρκεια των περίπου έξι μηνών.
Γύρω από την ανατολή και τη δύση του Ήλιου υπάρχουν μεγάλα χρονικά διαστήματα λυκόφωτος, ενώ η ατμόσφαιρα διαχέει το φως και μπορεί να δημιουργεί μια αχνή φωτεινότητα στον ορίζοντα.
Αυτό σημαίνει ότι η μετάβαση από την ημέρα στη νύχτα είναι πολύ πιο αργή και διαφορετική από αυτή που γνωρίζουμε σε μεσαία γεωγραφικά πλάτη.
Τι γίνεται κοντά στους πόλους;
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο ακριβές σημείο των δύο πόλων.
Όσο πλησιάζουμε στον Αρκτικό ή τον Ανταρκτικό Κύκλο, αυξάνεται η διάρκεια κατά την οποία ο Ήλιος μπορεί να παραμένει πάνω ή κάτω από τον ορίζοντα για συνεχόμενες ημέρες.
Στις περιοχές κοντά στους πόλους, λοιπόν, μπορεί να παρατηρηθούν περίοδοι κατά τις οποίες ο Ήλιος δεν δύει για πολλές ημέρες ή εβδομάδες.
Ένας διαφορετικός ρυθμός της ημέρας
Στην Ελλάδα έχουμε συνηθίσει την ανατολή και τη δύση του Ήλιου να επαναλαμβάνονται καθημερινά, με τη διάρκεια της ημέρας να αλλάζει ανάλογα με την εποχή.
Στους πόλους, όμως, ο κύκλος αυτός διαταράσσεται εντελώς. Η ημέρα και η νύχτα δεν εναλλάσσονται κάθε 24 ώρες, αλλά ακολουθούν έναν εποχικό κύκλο που μπορεί να διαρκεί μήνες.
Πρόκειται για ένα από τα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα της κλίσης του άξονα της Γης και μια υπενθύμιση ότι η εμπειρία της ημέρας και της νύχτας δεν είναι ίδια σε ολόκληρο τον πλανήτη.
