ΗΠΑ και Ιράν παλεύουν για την υπεροχή στα Στενά του Ορμούζ: «Δεν έχουμε καν ξεκινήσει», λεει η Τεχεράνη

ΗΠΑ και Ιράν ανταλλάσσουν πυρά στα Στενά του Ορμούζ, ενώ η κρίση απειλεί να τινάξει στον αέρα τη ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια αγορά ενέργειας Στα όριά της βρίσκεται η εκεχειρία στη Μέση Ανατολή καθώς ΗΠΑ και Ιράν αντάλλαξαν πυρά στον Περσικό Κόλπο, σε μια μάχη για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, (Μοχάμαντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι παραβιάσεις της εκεχειρίας από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους έχουν θέσει σε κίνδυνο τη ναυσιπλοΐα και τη μεταφορά ενέργειας μέσω του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος. «Γνωρίζουμε καλά ότι η συνέχιση της σημερινής κατάστασης είναι ανυπόφορη για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ εμείς δεν έχουμε καν ξεκινήσει ακόμη», ανέφερε. Επιθέσεις στον Κόλπο Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι κατέστρεψε έξι μικρά ιρανικά σκάφη, καθώς και πυραύλους cruise και drones, αφού ο Τραμπ έστειλε το ναυτικό για να συνοδεύσει εγκλωβισμένα δεξαμενόπλοια μέσω των στενών, στο πλαίσιο επιχείρησης που ονόμασε «Project Freedom». Το πέρασμα, από το οποίο διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, λιπασμάτων και άλλων εμπορευμάτων, παραμένει ουσιαστικά κλειστό από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν επιθέσεις κατά του Ιράν, προκαλώντας αυξήσεις τιμών διεθνώς. Αρκετά εμπορικά πλοία στον Κόλπο ανέφεραν εκρήξεις ή πυρκαγιές τη Δευτέρα, ενώ ένα πετρελαϊκό λιμάνι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που φιλοξενεί μεγάλη αμερικανική στρατιωτική βάσ, τυλίχθηκε στις φλόγες από ιρανικούς πυραύλους. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν έχουν ουσιαστικά κλείσει τα Στενά, απειλώντας με νάρκες, drones, πυραύλους και ταχύπλοα σκάφη, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες απάντησαν με ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραχτσί δήλωσε ότι τα γεγονότα της Δευτέρας αποδεικνύουν πως δεν υπάρχει στρατιωτική λύση στην κρίση. Τόνισε ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες προχωρούν με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν και προειδοποίησε τις ΗΠΑ και τα ΗΑΕ να μην εγκλωβιστούν σε ένα «τέλμα». Ο αμερικανικός στρατός ανέφερε ότι δύο αμερικανικά εμπορικά πλοία κατάφεραν να περάσουν τα στενά με τη συνοδεία αντιτορπιλικών κατευθυνόμενων πυραύλων, χωρίς να διευκρινίσει πότε. Το Ιράν το διέψευσε, αν και η ναυτιλιακή εταιρεία Maersk δήλωσε ότι το πλοίο Alliance Fairfax, υπό αμερικανική σημαία, εξήλθε από τον Κόλπο με αμερικανική στρατιωτική συνοδεία. Ο διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή ανέφερε ότι καταστράφηκαν έξι ιρανικά σκάφη, κάτι που επίσης διέψευσε η Τεχεράνη. Ιρανικά μέσα μετέδωσαν ότι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν δύο μικρά εμπορικά σκάφη, προκαλώντας τον θάνατο πέντε αμάχων. Το Ιράν δήλωσε επίσης ότι άνοιξε πυρ κατά αμερικανικού πολεμικού πλοίου που πλησίαζε τα στενά, αναγκάζοντάς το να αποχωρήσει. Αργότερα διευκρίνισε ότι επρόκειτο για προειδοποιητικά πυρά. Η Νότια Κορέα ανακοίνωσε ότι εμπορικό της πλοίο, το HMM Namu, υπέστη έκρηξη και πυρκαγιά στο μηχανοστάσιο ενώ βρισκόταν στα στενά, χωρίς τραυματισμούς. Δεν έχει διευκρινιστεί αν επρόκειτο για επίθεση. Η επίθεση στα Εμιράτα Οι ιρανικές αρχές δημοσίευσαν χάρτη που, όπως υποστηρίζουν, δείχνει διευρυμένη θαλάσσια περιοχή υπό τον έλεγχό τους, η οποία εκτείνεται πέρα από τα στενά και περιλαμβάνει μεγάλα τμήματα της ακτογραμμής των ΗΑΕ. Μετά από μια ημέρα επιθέσεων με drones και πυραύλους εντός των ΗΑΕ —μεταξύ των οποίων και μία που προκάλεσε πυρκαγιά στο σημαντικό πετρελαϊκό λιμάνι της Φουτζέιρα— τα ΗΑΕ χαρακτήρισαν τις ιρανικές ενέργειες σοβαρή κλιμάκωση και δήλωσαν ότι διατηρούν το δικαίωμα απάντησης. Ο ιρανικός χάρτης περιλάμβανε τη Φουτζέιρα και το λιμάνι Χορφακάν, τα οποία βρίσκονται στον Κόλπο του Ομάν και χρησιμοποιούνται από τα ΗΑΕ για να παρακάμπτουν τα μπλοκαρισμένα Στενά. Εάν το Ιράν καταφέρει να ελέγξει την πρόσβαση σε αυτά τα λιμάνια, θα πρόκειται ουσιαστικά για έναν σχεδόν πλήρη θαλάσσιο αποκλεισμό της χώρας. Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι οι επιθέσεις στα ΗΑΕ αποτελούν απάντηση στον «τυχοδιωκτισμό του αμερικανικού στρατού». Από την πλευρά του, ο σύμβουλος του προέδρου των ΗΑΕ Anwar Gargash δήλωσε ότι το Άμπου Ντάμπι έχει λάβει μηνύματα στήριξης από συμμάχους, τα οποία «επιβεβαιώνουν ότι το Ιράν είναι ο επιτιθέμενος και υπεύθυνο για την κλιμάκωση της κρίσης». Εχουν παγώσει οι ειρηνευτικές συνομιλίες Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει κοστίσει χιλιάδες ζωές και έχει προκαλέσει αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία. ΗΠΑ και Ιράν έχουν πραγματοποιήσει έναν γύρο απευθείας συνομιλιών, αλλά οι προσπάθειες για νέες επαφές έχουν αποτύχει. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι επιθέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ στόχευαν στην εξάλειψη «άμεσων απειλών» από το Ιράν, επικαλούμενος το πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα, καθώς και τη στήριξη σε οργανώσεις όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ. Ιρανικά μέσα ανέφεραν ότι οι ΗΠΑ απάντησαν σε ιρανική πρόταση 14 σημείων μέσω του Πακιστάν, με την Τεχεράνη να την εξετάζει. Η πρόταση προβλέπει αναβολή των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα έως ότου υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Ο Τραμπ δήλωσε ότι εξακολουθεί να τη μελετά, αλλά πιθανότατα θα την απορρίψει. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, οι ζημιές στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα είναι περιορισμένες. Ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει την απομάκρυνση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ώστε να αποτραπεί η ανάπτυξη πυρηνικού όπλου — κάτι που η Τεχεράνη αρνείται ότι επιδιώκει