Σε μια ιστορική θεσμική τομή που βάζει τέλος σε 28 χρόνια προσωρινότητας για την περιφερειακή τηλεόραση, το νέο κυβερνητικό νομοσχέδιο εισάγει κανόνες διαφάνειας, λογοδοσίας και βιωσιμότητας.
Όπως υπογραμμίζει σε άρθρο του ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτρης Κιρμικίρογλου, η ρύθμιση αυτή αποτελεί πράξη δικαιοσύνης που θωρακίζει τη δημοκρατία στην περιφέρεια.
Με την ενίσχυση του ΕΣΡ, τονίζει ο κ. Κιρμικίρογλου, κατά 62% και την καθιέρωση ετήσιου τέλους εποπτείας αντί των δημοπρασιών, θεσπίζεται ένα καθαρό πλαίσιο δεκαετούς αδειοδότησης. Η μεταρρύθμιση, που εξασφαλίζει τη μετάβαση σε HD εκπομπές με τριετή επιδότηση και εναρμονίζεται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, κερδίζει την κοινή αποδοχή ιδιοκτητών και δημοσιογράφων, διασφαλίζοντας θέσεις εργασίας και ποιοτική ενημέρωση, υποστηρίζει στο άρθρο ο Γενικός Γραμματέας.
Ακολουθεί το άρθρο γνώμης του Δημήτρη Κιρμικίρογλου, Γενικού Γραμματέα Επικοινωνίας και Ενημέρωσης της Προεδρίας της Κυβέρνησης
«Επί 28 σχεδόν χρόνια, τα περιφερειακά τηλεοπτικά κανάλια της χώρας λειτουργούν υπό καθεστώς «νόμιμης λειτουργίας» που στην πραγματικότητα συντηρεί μια διαρκή προσωρινότητα: Σταθμοί «μπαίνουν» καθημερινά στα σπίτια εκατομμυρίων πολιτών, μεταδίδουν ειδήσεις. Κι όμως δεν έχουν ποτέ αποκτήσει οριστική άδεια ούτε υπόκεινται σε συστηματικό έλεγχο. Σήμερα λειτουργούν πάνω από 80 περιφερειακοί σταθμοί σε 13 Περιφερειακές Ζώνες.
Το νομοσχέδιο που συζητείται αυτές τις ημέρες στη Βουλή έρχεται να κλείσει αυτή την εκκρεμότητα, και είναι, κατά τη γνώμη μου, μια από τις πιο ουσιαστικές θεσμικές τομές για την δημοκρατία.
Η εκκρεμότητα, ένα ανοιχτό επί δεκαετίες ζήτημα, δεν είναι ουδέτερη. Η απουσία σαφούς πλαισίου δεν σήμαινε «ελευθερία», αλλά ένα τοπίο αρρύθμιστο, όπου οι υγιείς επιχειρήσεις, εκείνες που τηρούν το νόμο, καταβάλουν φόρους και εισφορές, σέβονται τους εργαζομένους, βρίσκονταν σε σκληρό και άνισο ανταγωνισμό, απέναντι σε «σταθμούς-φαντάσματα» που εκμεταλλεύονταν, χωρίς ανάλογη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις τους, τον σπάνιο δημόσιο πόρο των συχνοτήτων. Η οριστική αδειοδότηση, εκτός από συνταγματική επιταγή, είναι πράξη δικαιοσύνης απέναντι σε όσους λειτούργησαν σωστά μέσα στην αβεβαιότητα.
Το νομοσχέδιο, που έχει εισαχθεί στη Βουλή από τον Υφυπουργό στον Πρωθυπουργό και Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, στηρίζεται σε τρεις αρχές: διαφάνεια, λογοδοσία, βιωσιμότητα. Αρμόδιο για την εποπτεία τήρησης τους γίνεται αποκλειστικά το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ), του οποίου ο ρόλος ενισχύεται με αύξηση προσωπικού κατά 62% (από 57 σε 92 άτομα). Καταργείται το μοντέλο της «Δημοπρασίας» του Ν. 4339/2015 και μαζί η λογική που ήθελε να «παίρνει άδεια όποιος δώσει τα περισσότερα». Στη θέση τους προτείνεται ένα ετήσιο τέλος εποπτείας, κλιμακούμενο με βάση τον πληθυσμό κάθε ζώνης.
Η διαδικασία αδειοδότησης περιλαμβάνει δύο φάσεις. Στην πρώτη, το ΕΣΡ ελέγχει τις αντικειμενικές προϋποθέσεις: Φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, διαφάνεια ιδιοκτησίας, ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό εργαζομένων και επαγγελματιών δημοσιογράφων, καταλληλότητα εγκαταστάσεων, πληρότητα προγράμματος. Στη δεύτερη φάση, υλοποιείται η συγκριτική μοριοδότηση, που όμως ενεργοποιείται μόνον όπου οι υποψήφιοι σταθμοί υπερβαίνουν τη διαθέσιμη χωρητικότητα του φάσματος.
Κρίσιμη είναι, εδώ, και μια ρητή εγγύηση: ο αριθμός των αδειών δεν μπορεί να είναι μικρότερος από τον αριθμό των σταθμών που εκπέμπουν σήμερα νόμιμα σε κάθε ζώνη. Πάνω σε αυτή τη βάση, η άδεια θα είναι δεκαετής, ενώ δίνεται προθεσμία υποβολής αιτήματος αδειοδότησης τουλάχιστον 60 ημερών από τη έναρξη ισχύος του νέου πλαισίου. Όσοι δεν αδειοδοτηθούν αρχικά θα έχουν δεύτερη ευκαιρία υποβολής φακέλου εντός τριών μηνών, χωρίς να διακόψουν τη λειτουργία τους. Παράλληλα, όλες οι εκπομπές μεταβαίνουν σε φάσμα υψηλής ευκρίνειας (HD), με την Πολιτεία να έχει ήδη εξασφαλίσει, μέσω του Ν. 5301/2026, την επιδότηση του κόστους εκπομπής για τρία έτη. Έτσι, οι πολίτες της περιφέρειας θα απολαμβάνουν ποιοτικότερη εικόνα.
Η προσπάθεια χαρακτηρίζεται από συνέπεια και έχει ευρωπαϊκό βάθος. Το νομοσχέδιο είναι το τρίτο για τα ΜΜΕ μέσα σε λίγους μήνες, μετά τα Μητρώα Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου και τον Ν. 5253/2025 για την ΕΡΤ και την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Νόμου για την Ελευθερία των Μέσων (EMFA). Στην ίδια κατεύθυνση, θεσμοθετείται και εθνική βάση δεδομένων ιδιοκτησίας των Μέσων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του EMFA.
Η αδειοδότηση των περιφερειακών καναλιών υπαγορεύεται από την ίδια λογική: Ένα οικοσύστημα ΜΜΕ όπου ο πολίτης ξέρει ποιος του μιλάει και από ποιους πόρους αυτός συντηρείται.
Ιδιαίτερη σημασία έχει για εμάς η ευρεία, θετική υποδοχή του νομοσχεδίου από τους ίδιους τους φορείς, και μάλιστα από δύο πλευρές οι θέσει των οποίων δεν συμπίπτουν πάντοτε: Τους ιδιοκτήτες των περιφερειακών σταθμών και τις Δημοσιογραφικές Ενώσεις. Και οι δύο χαρακτήρισαν τη ρύθμιση ιστορική. Οι Σταθμοί, γιατί δίνει επιτέλους λύση σε ένα πρόβλημα δεκαετιών. Οι Δημοσιογραφικές Ενώσεις, γιατί το κείμενο του νόμου διασφαλίζει θέσεις εργασίας, μέσω του ελάχιστου αριθμού εργαζομένων και δημοσιογράφων ανά σταθμό, και κατοχυρώνει την παραγωγή ουσιαστικού δημοσιογραφικού περιεχομένου, ως προϋπόθεση για τη λειτουργία των σταθμών. Η σύγκλιση αυτή δεν προέκυψε τυχαία: είναι αποτέλεσμα της διαβούλευσης που προηγήθηκε και της ενσωμάτωσης των παρατηρήσεων των εμπλεκόμενων κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου. Πάνω από όλα, αποτυπώνει μια κοινή διαπίστωση: Ότι σταματά επιτέλους ένα χρόνιο καθεστώς ομηρίας και η μεταρρύθμιση πατά σε στέρεο έδαφος.
Η περιφερειακή τηλεόραση δεν είναι απλώς κομμάτι της αγοράς. Είναι θεσμός της δημοκρατίας και της θωράκισης της σε επίπεδο τοπικής κοινωνίας. Η φωνή κοινωνιών που αλλιώς θα κινδύνευαν να γίνουν «έρημοι ενημέρωσης» ακούγεται, με ουσιαστική διαφάνεια. Σε μια εποχή που η παραπληροφόρηση εξαπλώνεται ταχύτατα, η ύπαρξη ισχυρών, διαφανών και αξιόπιστων τοπικών Μέσων είναι συστατικό της δημοκρατικής μας ανθεκτικότητας. Το να βγάλουμε επιτέλους τα κανάλια από την «προσωρινότητα» είναι επένδυση στην ποιότητα της ενημέρωσης και στην εμπιστοσύνη του πολίτη. Εμπιστοσύνη την οποία η Πολιτεία υπηρετεί, όταν θέτει κανόνες.»
*Ο Δημήτρης Κιρμικίρογλου είναι Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης της Προεδρίας της Κυβέρνησης
Τα κείμενα που φιλοξενούνται στη στήλη «Ιδέες και Απόψεις» του ΑΠΕ-ΜΠΕ δημοσιεύονται αυτούσια και απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων και όχι του Πρακτορείου.
