Μια βόλτα στο πάρκο μπορεί, άραγε, να επηρεάσει ακόμη και τις διατροφικές μας επιλογές; Αν και ακούγεται παράδοξο, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η επαφή με τη φύση μας ωθεί ασυνείδητα προς πιο υγιεινές τροφές.
Η σχέση ανάμεσα στη φύση και την ψυχική υγεία είναι γνωστή. Γνωρίζουμε ότι ο χρόνος που περνάμε σε φυσικά περιβάλλοντα μπορεί να μειώσει το στρες, να βελτιώσει τη διάθεση και να ενισχύσει τη συγκέντρωση. Ωστόσο, οι επιστήμονες αναρωτήθηκαν αν τα οφέλη αυτά επεκτείνονται και σε μια άλλη καθημερινή συμπεριφορά: τις διατροφικές μας επιλογές. Για να απαντήσουν στο ερώτημα, πραγματοποίησαν πέντε διαφορετικά πειράματα με συνολικά 3.726 συμμετέχοντες από τρεις χώρες.
Η φύση επηρεάζει τη διατροφή: Από μια βόλτα στο πάρκο μέχρι μια… φωτογραφία
Σε ένα από τα πειράματα, οι συμμετέχοντες περπάτησαν για περίπου 20 λεπτά είτε σε ένα πάρκο είτε σε έναν αστικό δρόμο. Αμέσως μετά, τους προσφέρθηκε ένας μπουφές με υγιεινά και λιγότερο υγιεινά σνακ.
Το αποτέλεσμα; Όσοι είχαν περπατήσει στο πάρκο επέλεξαν περισσότερα φρούτα και ξηρούς καρπούς και λιγότερα επεξεργασμένα σνακ, χωρίς όμως να καταναλώσουν μεγαλύτερη συνολική ποσότητα φαγητού. Με άλλα λόγια, η φύση δεν τους έκανε να φάνε περισσότερο, αλλά να επιλέξουν διαφορετικά.
Σε άλλα πειράματα δεν υπήρχε καν πραγματική επαφή με τη φύση. Οι συμμετέχοντες απλώς παρατηρούσαν φωτογραφίες με καταπράσινα τοπία ή, αντίστοιχα, εικόνες από αστικά περιβάλλοντα. Και όμως, ακόμη και αυτή η σύντομη οπτική έκθεση στη φύση αύξησε την πιθανότητα να επιλέξουν πιο θρεπτικά γεύματα και σνακ.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η φύση δεν αλλάζει τη γεύση μας, αλλά τον τρόπο με τον οποίο παίρνουμε αποφάσεις.
Η επαφή με φυσικά περιβάλλοντα φαίνεται να ενισχύει το αίσθημα σύνδεσης με τον εαυτό μας και το περιβάλλον, να μειώνει το ψυχικό φορτίο και να μας κάνει να δίνουμε μεγαλύτερη βαρύτητα στην υγεία όταν καλούμαστε να επιλέξουμε τι θα φάμε.
Με απλά λόγια, όταν νιώθουμε πιο ήρεμοι και πιο συνδεδεμένοι με τη φύση, είναι πιθανότερο να σκεφτούμε: «Τι θα μου κάνει πραγματικά καλό;» αντί να λειτουργήσουμε παρορμητικά. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η έκθεση στη φύση αύξησε τη σημασία που απέδιδαν οι συμμετέχοντες στη «θρεπτική αξία» ενός τροφίμου κατά τη στιγμή της επιλογής του.
Δεν σημαίνει ότι η φύση οδηγεί σε… δίαιτα
Φυσικά, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι μια βόλτα στο πάρκο δεν αρκεί από μόνη της για να αλλάξει τις διατροφικές μας συνήθειες ή να οδηγήσει σε απώλεια βάρους.
Πρόκειται για μια λεπτή αλλά ενδιαφέρουσα επίδραση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η φύση φαίνεται να δημιουργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε να κάνουμε λίγο πιο συνειδητές επιλογές, χωρίς να μας «αναγκάζει» να φάμε υγιεινά.
Το εύρημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστούμε ότι σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν σε πόλεις και περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους σε κλειστούς χώρους. Η καθημερινή επαφή με το πράσινο γίνεται ολοένα και πιο περιορισμένη, ενώ παράλληλα αυξάνονται τα επίπεδα στρες και η κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων.
Δεν χρειάζεται να οργανώσετε μια εκδρομή για να αποκομίσετε τα οφέλη
Μικρές αλλαγές μπορεί να κάνουν τη διαφορά:
κάντε έναν σύντομο περίπατο σε ένα κοντινό πάρκο πριν από το μεσημεριανό σας γεύμα,
προτιμήστε να πίνετε τον καφέ σας σε έναν χώρο με πράσινο,
αν εργάζεστε από το σπίτι, αφιερώστε λίγα λεπτά στο μπαλκόνι ή στον κήπο πριν φάτε,
όταν είναι δυνατόν, επιλέξτε διαδρομές με περισσότερο πράσινο αντί για δρόμους με έντονη κίνηση.
Αν και οι παραπάνω συνήθειες δεν αποτελούν «μυστικό» για πιο υγιεινή διατροφή, φαίνεται πως μπορούν να λειτουργήσουν ως ένας απλός τρόπος να βγούμε από τον αυτόματο πιλότο που συχνά καθορίζει τις καθημερινές μας επιλογές.
Ίσως τελικά οι διατροφικές μας αποφάσεις να μην εξαρτώνται μόνο από το πόσο πεινάμε ή από τη δύναμη της θέλησής μας. Το περιβάλλον στο οποίο ζούμε, εργαζόμαστε και χαλαρώνουμε φαίνεται να επηρεάζει πολύ περισσότερο τη συμπεριφορά μας απ’ όσο πιστεύαμε.
Και αν μια σύντομη επαφή με τη φύση μπορεί να μας βοηθήσει να επιλέξουμε λίγο πιο συνειδητά το επόμενο γεύμα μας, τότε ίσως αξίζει να τη βάλουμε κι αυτή στις καθημερινές συνήθειες που προστατεύουν την υγεία μας — μαζί με την ισορροπημένη διατροφή, την άσκηση και τον ποιοτικό ύπνο.
Η φύση αλλάζει τι βάζουμε στο πιάτο μας;
