Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών φέρονται να εκτιμούν ότι το Ιράν μπορεί πλέον να κλείνει τα Στενά του Ορμούζ όποτε το θελήσει
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν πρόσφατα εκτιμήσει ότι το Ιράν μπορεί πλέον να αποκλείσει αποτελεσματικά την πρόσβαση στα Στενά του Ορμούζ όποτε το επιθυμεί, πράγμα που σημαίνει ότι το καθεστώς της χώρας έχει αποκτήσει μια ισχυρή νέα ικανότητα να πλήττει την παγκόσμια οικονομία ως αποτέλεσμα του πολέμου, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τα ευρήματα. Ανεξάρτητα από το πλαίσιο συμφωνίας που πρόκειται να υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή (19/6) για την επαναλειτουργία του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος ως προοίμιο για τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις, το Ιράν απέδειξε ότι μπορεί να κλείσει την πρόσβαση στα Στενά κατά τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης και οι εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών δείχνουν ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί ξανά. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Κόσμος | 15.06.2026 19:49 Έπεσαν οι πρώτες υπογραφές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν – Πότε θα ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ Κόσμος | 15.06.2026 17:28 Ο Βανς απαντά στο Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ: Να παραμείνουν ανοιχτά «χωρίς διόδια» «Τώρα έχουμε δώσει στο Ιράν de facto έλεγχο των Στενών, ένα όπλο πιο ισχυρό από οποιαδήποτε πυρηνική βόμβα», είπε στο CNN μία από τις πηγές που γνωρίζει τις αμερικανικές εκτιμήσεις πληροφοριών, υπογραμμίζοντας πώς ο πόλεμος έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η Τεχεράνη σκέφτεται να αξιοποιεί παρόμοιες τακτικές στο μέλλον. Το Ιράν έχει επίσης μάθει ότι μπορεί να αξιοποιεί στοχευμένα πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές των χωρών του Κόλπου ως ασύμμετρη δυνατότητα, αφού τα χρησιμοποίησε με μεγάλη αποτελεσματικότητα κατά τη διάρκεια του πολέμου, ένα ακόμη εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιήσει προς όφελός του στο μέλλον, δήλωσε δεύτερη πηγή που γνωρίζει τις εκτιμήσεις. Η «θολή» συμφωνία Οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να διαπραγματευτούν εντατικά με το Ιράν για την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών, γεγονός που υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη διαπραγματευτική ισχύ της Τεχεράνης. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι το Ιράν δεν μπορεί να λάβει «κανένα όφελος» από το πλαίσιο συμφωνίας αν τα Στενά δεν παραμείνουν ανοιχτά και αν δεν τηρεί τα υπόλοιπα σημεία που έχει συμφωνήσει. Ο αξιωματούχος δεν διευκρίνισε ποια είναι αυτά τα οφέλη, αλλά εξήγησε ότι οι ΗΠΑ θα περιορίσουν σταδιακά τον ναυτικό αποκλεισμό τους ανάλογα με την αποκατάσταση της ροής στη θαλάσσια δίοδο. Αν το Ιράν «συμμορφώνεται, ακολουθεί η ελάφρυνση και η αμερικανική επιρροή παραμένει σε όλη τη διάρκεια», πρόσθεσε ο ίδιος. Μια άλλη πηγή που γνωρίζει τη συμφωνία επιβεβαίωσε επίσης στο CNN ότι το Ιράν προσπάθησε να υπονομεύσει την ελεύθερη ροή ενέργειας στα Στενά, αλλά αυτό ενόχλησε την Κίνα και τις χώρες του Κόλπου. «Το Ιράν πληρώνει τίμημα όταν το κάνει αυτό», πρόσθεσε η πηγή, σημειώνοντας ότι οποιαδήποτε προσπάθεια ουσιαστικού κλεισίματος των Στενών στο μέλλον θα είχε αυτοκαταστροφικές συνέπειες. Η αβεβαιότητα σχετικά με το τι περιλαμβάνει η συμφωνία και άλλοι κίνδυνοι αναμένεται επίσης να διατηρήσουν τη ναυσιπλοΐα σε αυτό το κρίσιμο σημείο διέλευσης σε χαμηλά επίπεδα για εβδομάδες ή και μήνες, σύμφωνα με στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας και ειδικούς που παρακολουθούν τις κινήσεις των πλοίων. Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους το Ιράν πιστεύει ότι μπορεί να συνεχίσει να εργαλειοποιεί τα Στενά είναι ότι εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικό μέρος του οπλοστασίου του, συμπεριλαμβανομένων πυραύλων, drones, εκτοξευτών πυραύλων και εκατοντάδων μικρών ταχύπλοων που συνεχίζουν να παρενοχλούν πλοία που διέρχονται από την περιοχή και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την τοποθέτηση ναρκών. Το Ιράν έχει επίσης επαναφέρει ταχύτερα από το αναμενόμενο τη στρατιωτική-βιομηχανική του βάση και έχει ήδη ξεκινήσει νέα παραγωγή drones, όπως έχει αναφέρει το CNN. Έχουν υπάρξει συζητήσεις για το ενδεχόμενο σύμμαχες δυνάμεις να αστυνομεύσουν τα Στενά με κάποιο τρόπο μόλις αυτά επαναλειτουργήσουν, αλλά προς το παρόν δεν είναι σαφές πώς θα λειτουργούσε αυτό και οι τελευταίες εκτιμήσεις πληροφοριών λαμβάνουν υπόψη αυτό το ενδεχόμενο. ΟρμούζΟρμούζ Η δημιουργία προηγούμενου Και ακόμη και καθώς οι δύο πλευρές φαίνεται να έχουν υπογράψει μια συμφωνία που θα ξανανοίξει τα Στενά και θα τερματίσει την τρέχουσα σύγκρουση, πολλαπλές πηγές ανέφεραν ότι το Ιράν έχει σχεδιάσει μια οικονομική «πυρηνική επιλογή» σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ καταρρεύσουν: να χρησιμοποιήσει τους Χούθι, την κύρια πληρεξούσια δύναμή του στην Υεμένη, για να κλείσουν τα Στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που συνδέουν την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό – ένα ακόμη κρίσιμο σημείο παγκόσμιου εμπορίου που έχει λειτουργήσει ως ζωτική αρτηρία μεταφορών. Συνολικά, οι πρόσφατες εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών υπογραμμίζουν τη διαρκή επίδραση της απόφασης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να ξεκινήσει τη σύγκρουση χωρίς να έχει πλήρως υπολογίσει τη βούληση του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, και θέτουν νέα ερωτήματα για την ικανότητα της Τεχεράνης να εργαλειοποιεί την παγκόσμια οικονομία στο μέλλον – ένα πρόβλημα που υπερβαίνει το πλαίσιο οποιασδήποτε συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών που μπορεί να ξανανοίξει το κρίσιμο πέρασμα. Στο διάστημα που μεσολάβησε από τότε που το Ιράν προχώρησε στο κλείσιμο των Στενών, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών επανεκτιμούν συνεχώς πώς και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσε να επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει ξανά αυτό το μοχλό στο μέλλον, σύμφωνα με τρεις πηγές. Αν και δεν υπάρχει προς το παρόν ομοφωνία μέσα στην κοινότητα των υπηρεσιών πληροφοριών, πολλαπλές πηγές ανέφεραν ότι το Ιράν έχει ενθαρρυνθεί από το γεγονός ότι κατάφερε τόσο να κλείσει τα Στενά όσο και να πλήξει τις ενεργειακές υποδομές χωρών του Κόλπου χωρίς να εξαντλήσει σημαντικές δυνατότητες. Και τώρα που το Ιράν έχει αποδείξει ότι έχει αξιόπιστη πρόθεση και ικανότητα να κλείσει τα Στενά, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι είναι πιο πιθανό να το επιχειρήσει ξανά στο μέλλον, σύμφωνα με δύο από τις πηγές. Τη Δευτέρα (15/6), ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο στόχος είναι «να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που να καθιστά αδύνατο» το κλείσιμο των Στενών στο μέλλον. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είπε στο CNN ότι ένας από τους λόγους που το Ιράν δέχτηκε να προχωρήσει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ είναι ότι «αντιλαμβάνεται ότι χάνει αυτό το διαπραγματευτικό πλεονέκτημα στα Στενά του Ορμούζ». Νωρίτερα τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι τα Στενά είναι «ήδη μερικώς ανοιχτά» και ότι θα ανοίξουν πλήρως την Παρασκευή, όταν οι ΗΠΑ και το Ιράν πρόκειται να υπογράψουν μνημόνιο κατανόησης. «Κάνουν λίγο καθαρισμό για μερικές νάρκες που έχουν ήδη εντοπίσει, αλλά … τα πλοία ήδη αρχίζουν να κινούνται», είπε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στη σύνοδο κορυφής της G7. «Την Παρασκευή θα είναι εντελώς ανοιχτό». «Δεν νομίζω ότι θα χρειαστούμε μεγάλη βοήθεια, γιατί έχουμε μια συμφωνία όπου θα είναι ανοιχτό και χωρίς διόδια. Είχαμε μια μικρή διαφωνία σε αυτό – θα είναι χωρίς διόδια», πρόσθεσε ο Τραμπ. Ωστόσο, έχει πει λίγα για το πώς μια τέτοια συμφωνία θα αποτρέψει το Ιράν από το να λάβει παρόμοια μέτρα για να κλείσει τα Στενά στο μέλλον, ιδιαίτερα όταν οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό τους και τελικά θα επιστρέψουν σε μια πιο κανονική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή. Λανθασμένος υπολογισμός που ενθάρρυνε το Ιράν Το Ιράν είχε απειλήσει επί χρόνια ότι θα κλείσει τα Στενά ως απάντηση σε επίθεση ξένων αντιπάλων, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αλλά δεν είχε αποδείξει ότι μπορούσε πραγματικά να το κάνει πριν από την απόφαση του Τραμπ να ξεκινήσει στρατιωτικές επιχειρήσεις μαζί με το Ισραήλ νωρίτερα φέτος. Ένας λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ υποτίμησε την προθυμία του Ιράν να κλείσει τα Στενά ήταν ότι οι αξιωματούχοι πίστευαν πως κάτι τέτοιο θα έβλαπτε περισσότερο το ίδιο το Ιράν παρά τις ΗΠΑ, μια άποψη που ενισχύθηκε από τις προηγούμενες κενές απειλές της Τεχεράνης. Ανώτατα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ ήταν επίσης πεπεισμένα ότι η Κίνα θα χρησιμοποιούσε την επιρροή της πάνω στο Ιράν για να αποτρέψει το κλείσιμο. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε να δώσει προτεραιότητα στα αμερικανικά πλήγματα κατά ιρανικών στρατιωτικών στόχων αντί να διαθέσει δυνάμεις για την αποτροπή του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Όμως, λίγες ημέρες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, έγινε σαφές ότι η κυβέρνηση είχε κάνει λάθος υπολογισμό. «Η απώλεια ελέγχου των Στενών θα είναι το μεγαλύτερο λάθος αυτής της εποχής, γιατί είναι ένα χαρτί που οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν χωρίς να ρίξουν όλη τους τη δύναμη», είπε μία πηγή που συμμετείχε στον στρατιωτικό σχεδιασμό. «Τώρα, δεν υπάρχει τρόπος να αποκατασταθούν τα Στενά χωρίς τεράστια στρατιωτική κινητοποίηση». Οι αμερικανικές αρχές πιστεύουν πλέον ότι το Ιράν έκλεισε τελικά τα Στενά ως απάντηση στη δήλωση του Τραμπ στην αρχή της σύγκρουσης ότι στόχος του πολέμου ήταν η ανατροπή του καθεστώτος – κάτι που η Τεχεράνη θεώρησε υπαρξιακή απειλή. Η ίδια πηγή σημείωσε ότι το Ιράν δεν αντέδρασε άμεσα όταν ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί, αλλά περίμενε μερικές ημέρες μέχρι να καταλάβει τις πραγματικές προθέσεις των ΗΠΑ. «Το Ιράν ενήργησε με υπολογισμό στην κλιμάκωσή του», πρόσθεσε. ΟρμούζΟρμούζ Σημαντική διαπραγματευτική ισχύς Σε αυτό το στάδιο, οι Ιρανοί προσαρμόζουν τις κινήσεις τους, όπως είπαν όλες οι πηγές, και δεν είναι σαφές πώς η συμφωνία που πρόκειται να υπογραφεί στη Γενεύη θα αλλάξει την κατάσταση. Όμως είναι σαφές ότι το Ιράν έχει αποκτήσει σημαντική διαπραγματευτική ισχύ χάρη στην αποδεδειγμένη ικανότητά του να κλείνει τα Στενά. Το Ιράν επίσης γνωρίζει ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει τους Χούθι για να κλείσει το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, αλλά καταλαβαίνει ότι μια τέτοια κίνηση θα κατέστρεφε τις ειρηνευτικές συνομιλίες για τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Το κλείσιμο τόσο του Μπαμπ ελ Μαντέμπ όσο και των Στενών του Ορμούζ θα κατέρρεε πλήρως την παγκόσμια οικονομία, είπε η ίδια πηγή. Η δεύτερη πηγή ανέφερε ότι είναι αξιοσημείωτο πως οι Χούθι δεν έχουν επαναλάβει μεγάλης κλίμακας επιθέσεις κατά αμερικανικών ή ευρωπαϊκών πλοίων, αλλά έχουν δηλώσει ότι ισραηλινά πλοία παραμένουν στόχος. Η επέκταση των επιθέσεων σε ευρύτερο φάσμα στόχων θα αποτελούσε σοβαρή κλιμάκωση, σημείωσε η πηγή. Οι Ιρανοί μέχρι στιγμής συγκρατούν τους Χούθι από το να προχωρήσουν σε κάτι τέτοιο, επειδή γνωρίζουν ότι θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τις διαπραγματεύσεις. Όμως, παραμένει μια επιλογή που το Ιράν μπορεί να αξιοποιήσει αν οι συνομιλίες αποτύχουν και οι ΗΠΑ επαναλάβουν πλήρεις στρατιωτικές επιχειρήσεις – κάτι που ο Τραμπ έχει προσπαθήσει να αποφύγει.
