Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 74 ετών ο Νίκος Καλογερόπουλος, ένας από τους πιο ξεχωριστούς και πολυδιάστατους καλλιτέχνες του ελληνικού κινηματογράφου, της τηλεόρασης και του θεάτρου
Με χαρακτηριστική παρουσία και έναν ιδιαίτερο τρόπο ερμηνείας που τον έκανε αμέσως αναγνωρίσιμο, ο Καλογερόπουλος πέρασε από τον κινηματογράφο, την τηλεόραση και το θέατρο, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με τη σκηνοθεσία, το σενάριο, την ποίηση και το τραγούδι.
Από το «Μάθε παιδί μου γράμματα» και τη «Λούφα και Παραλλαγή» έως το «Ρεμπέτικο», το «Ένας κι ένας» και το τηλεοπτικό «Κάμπινγκ», συμμετείχε σε έργα που άφησαν έντονο αποτύπωμα στη νεότερη ελληνική κινηματογραφική και τηλεοπτική παραγωγή.
Από τα Φιλιατρά στην υποκριτική
Ο Νίκος Καλογερόπουλος γεννήθηκε την 1η Αυγούστου 1952 στα Φιλιατρά Μεσσηνίας. Σπούδασε θέατρο στην Αθήνα, παρακολουθώντας μαθήματα στις σχολές θεάτρου Κωστή Μιχαηλίδη, Βεάκη και Αθηνών.
Από νωρίς έδειξε ότι η σχέση του με την τέχνη δεν θα περιοριζόταν στην υποκριτική. Το 1976 έγραψε το πρώτο θεατρικό του έργο, τον «Μπαμπούλα», που παρουσιάστηκε στο θέατρο ΚΑΒΑ.
Η τηλεόραση ήρθε επίσης νωρίς στη διαδρομή του. Το 1975 εμφανίστηκε στη μεταφορά του έργου του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» και στη συνέχεια συμμετείχε σε σειρές όπως «Ο φωτογράφος του χωριού», «Οι παραστρατημένοι» και «Μεθυσμένη Πολιτεία».
Το 1980 έκανε και την πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση, με έναν μικρό ρόλο στην ταινία «Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι». Από εκεί και μετά, ο κινηματογράφος θα αποτελούσε έναν από τους βασικούς άξονες της καλλιτεχνικής του πορείας.
«Μάθε παιδί μου γράμματα» και «Ρεμπέτικο»
Το 1981 ήρθε ένας από τους καθοριστικούς σταθμούς της καριέρας του, με τη συμμετοχή του στην ταινία «Μάθε παιδί μου γράμματα» του Θόδωρου Μαραγκού.
Η ταινία, με πρωταγωνιστές μεταξύ άλλων τον Βασίλη Διαμαντόπουλο και τον Κώστα Τσάκωνα, εξελίχθηκε σε μία από τις χαρακτηριστικότερες πολιτικές σάτιρες του ελληνικού κινηματογράφου.
Η ερμηνεία του Καλογερόπουλου ξεχώρισε και του χάρισε βράβευση στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Έναν χρόνο αργότερα συμμετείχε στην «Άρπα Colla», ενώ το 1983 ακολούθησε το «Ρεμπέτικο» του Κώστα Φέρρη, μία από τις σημαντικότερες ελληνικές κινηματογραφικές παραγωγές της εποχής. Για την ερμηνεία του στην ταινία τιμήθηκε επίσης στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
Οι διακρίσεις αυτές καθιέρωσαν τον Καλογερόπουλο ως έναν από τους χαρακτηριστικούς ηθοποιούς της γενιάς του.
Η «Λούφα και Παραλλαγή» και ο ρόλος που τον καθιέρωσε
Το 1984 συμμετείχε στη «Λούφα και Παραλλαγή» του Νίκου Περάκη, την ταινία που αποτέλεσε έναν από τους μεγαλύτερους σταθμούς της καριέρας του.
Υποδύθηκε τον στρατιώτη Γιάννη Παπαδόπουλο και η ερμηνεία του τού χάρισε το βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Η ταινία απέκτησε με τα χρόνια ξεχωριστή θέση στην ιστορία του ελληνικού σινεμά και ο Καλογερόπουλος ταυτίστηκε με έναν διαφορετικό, σατιρικό και συχνά ανατρεπτικό τρόπο υποκριτικής.
Στην κινηματογραφική του διαδρομή συνεργάστηκε με σημαντικούς σκηνοθέτες, μεταξύ των οποίων ο Νίκος Περάκης, ο Θόδωρος Μαραγκός, ο Κώστας Φέρρης και ο Νίκος Ζαπατίνας.
Από το «Κάμπινγκ» έως τον «Ένας κι ένας»
Παράλληλα με τον κινηματογράφο, συνέχισε να έχει έντονη παρουσία στην τηλεόραση. Συμμετείχε σε σειρές όπως «Χαίρε Τάσο Καρατάσο», «Όλη η δόξα, όλη η χάρη» και «Ερασιτέχνης άνθρωπος».
Ιδιαίτερη θέση στην τηλεοπτική του πορεία είχε το «Κάμπινγκ», η σειρά που προβλήθηκε από την ΕΡΤ στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και έμεινε στη μνήμη των τηλεθεατών ως μία από τις χαρακτηριστικές κωμωδίες της εποχής.
Στον κινηματογράφο επέστρεψε δυναμικά στα τέλη της δεκαετίας του ’90, με τη «Θηλυκή εταιρεία» και στη συνέχεια με την ταινία «Ένας κι ένας», το 2000.
Για την ερμηνεία του στον «Ένας κι ένας» τιμήθηκε για δεύτερη φορά με το βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Η ταινία απέσπασε επίσης σημαντικές διακρίσεις,
μεταξύ των οποίων και το βραβείο καλύτερης ταινίας.
Πέρα από την υποκριτική
Ο Νίκος Καλογερόπουλος δεν περιορίστηκε στην ηθοποιία. Πέρασε πίσω από την κάμερα ως σκηνοθέτης και σεναριογράφος, ενώ συνεργάστηκε στην πορεία του με ηθοποιούς όπως ο Γιώργος Κιμούλης, ο Ηλίας Λογοθέτης και ο Αντώνης Καφετζόπουλος.
Το 2011 έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο στον κινηματογράφο με την ταινία «Οι ιππείς της Πύλου», στην οποία έγραψε το σενάριο και τη μουσική, ενώ συμμετείχε και ως ηθοποιός.
Την επόμενη χρονιά συμμετείχε στο ντοκιμαντέρ «Κατερίνα Γώγου: Για την αποκατάσταση του μαύρου», αφιερωμένο στη ζωή και το έργο της ποιήτριας.
Η δημιουργική του δραστηριότητα εκτεινόταν και στην ποίηση. Το 1981 κυκλοφόρησε η πρώτη ποιητική συλλογή του, «Θετή Ταυτότης», ενώ το 1991 ακολούθησαν τα «Επιστρόφια». Παράλληλα έγραψε θεατρικά έργα, μεταξύ των οποίων τα «Σατιρικό των Ελλήνων» και «Οι κυνικοί ξανάρχονται».
Το 1994 κυκλοφόρησε και τον μουσικό δίσκο «Τα δέοντα», με όλα τα τραγούδια σε μουσική και στίχους του ίδιου.
Το «Τρενοτεχνείο» και η επιστροφή στη Μεσσηνία
Τα τελευταία χρόνια ένα σημαντικό μέρος της δημιουργικής του δραστηριότητας συνδέθηκε ξανά με τη Μεσσηνία.
Στην Κυπαρισσία δημιούργησε μαζί με φίλους και συνεργάτες το «Τρενοτεχνείο», έναν χώρο πολιτισμού που στεγάστηκε σε εγκαταστάσεις συνδεδεμένες με τον σιδηρόδρομο. Εκεί φιλοξενήθηκαν παραστάσεις, εκδηλώσεις και μουσικές βραδιές, με τη συμμετοχή γνωστών καλλιτεχνών.
Ο ίδιος είχε επενδύσει προσωπικά στη δημιουργία και τη λειτουργία του χώρου, ο οποίος αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα εγχειρήματα της τελευταίας περιόδου της ζωής του.
Τον Δεκέμβριο του 2024 το «Τρενοτεχνείο» βρέθηκε στο επίκεντρο της επικαιρότητας, όταν άγνωστοι προκάλεσαν εκτεταμένες φθορές στις εγκαταστάσεις του. Ο Καλογερόπουλος είχε τότε εκφράσει την έντονη φόρτισή του για την καταστροφή ενός χώρου στον οποίο είχε αφιερώσει σημαντικό μέρος της ζωής και της δημιουργικότητάς του.
Μια διαδρομή πέρα από τα όρια της υποκριτικής
Ο Νίκος Καλογερόπουλος ακολούθησε μια καλλιτεχνική διαδρομή που δεν χωρούσε σε έναν μόνο ρόλο. Ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ποιητής και τραγουδοποιός, κινήθηκε για δεκαετίες ανάμεσα σε διαφορετικές μορφές έκφρασης.
Πάνω απ’ όλα, όμως, άφησε πίσω του μια σειρά από κινηματογραφικούς και τηλεοπτικούς χαρακτήρες που συνδέθηκαν με μια ιδιαίτερα δημιουργική περίοδο του ελληνικού θεάματος.
Από τον Γιάννη Παπαδόπουλο της «Λούφας και Παραλλαγής» έως τους ρόλους του στο «Μάθε παιδί μου γράμματα», το «Ρεμπέτικο» και τον «Ένας κι ένας», ο Νίκος Καλογερόπουλος άφησε ένα προσωπικό αποτύπωμα που παραμένει ζωντανό μέσα από τις ταινίες, τις παραστάσεις, τα τραγούδια και τα κείμενά του.
