Τι πρέπει να προσέχετε
Ο χυμός παντζαριού φαίνεται ότι μπορεί να συμβάλει σε μια μέτρια μείωση της αρτηριακής πίεσης, κυρίως σε ανθρώπους που ήδη εμφανίζουν αυξημένες τιμές. Το πιθανό όφελος αποδίδεται στα φυσικά νιτρικά άλατα που περιέχει το παντζάρι.
Μετά την κατανάλωση, τα νιτρικά μετατρέπονται μέσω μιας διαδικασίας που ξεκινά από τα βακτήρια του στόματος σε νιτρώδη και στη συνέχεια σε μονοξείδιο του αζώτου. Το συγκεκριμένο μόριο βοηθά στη χαλάρωση και διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη αρτηριακή πίεση.
Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ότι ο χυμός παντζαριού μπορεί να αντικαταστήσει την αντιυπερτασική αγωγή ή τις βασικές αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Μείωση περίπου 4-5 mmHg σε ορισμένες μελέτες
Σε μελέτη του 2025 συμμετείχαν 75 άτομα διαφορετικών ηλικιών, τα οποία κατανάλωναν περίπου 75 ml χυμού παντζαριού δύο φορές την ημέρα για δύο εβδομάδες. Η μείωση της αρτηριακής πίεσης παρατηρήθηκε κυρίως στους μεγαλύτερους συμμετέχοντες, οι οποίοι είχαν υψηλότερες αρχικές τιμές.
Η μέση αρτηριακή τους πίεση μειώθηκε περίπου κατά 4 mmHg σε σύγκριση με την ομάδα που έλαβε εικονικό σκεύασμα.
Παρόμοια εικόνα προέκυψε και από μετα-ανάλυση του 2024, η οποία εξέτασε 11 τυχαιοποιημένες μελέτες με συνολικά 349 άτομα που είχαν υπέρταση. Η κατανάλωση χυμού παντζαριού συνδέθηκε με μέση μείωση περίπου 5,3 mmHg στη συστολική πίεση. Δεν διαπιστώθηκε αντίστοιχα σημαντική επίδραση στη διαστολική ή στην 24ωρη αρτηριακή πίεση.
Γιατί μπορεί να βοηθά περισσότερο τους μεγαλύτερους;
Μία πιθανή εξήγηση σχετίζεται με το μικροβίωμα του στόματος. Η μελέτη του 2025 έδειξε ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συμμετέχοντες είχαν διαφορετική σύνθεση βακτηρίων στο στόμα και ότι η κατανάλωση νιτρικών μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αυτά μετατρέπονται σε νιτρώδη και τελικά σε μονοξείδιο του αζώτου.
Η υπόθεση είναι ότι οι αλλαγές που προκαλεί η ηλικία στη συγκεκριμένη διαδικασία ενδέχεται να περιορίζουν τη φυσική παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου και ο χυμός παντζαριού να την ενισχύει σε κάποιο βαθμό. Πρόκειται, ωστόσο, για μηχανισμό που χρειάζεται περαιτέρω έρευνα.
Πόσο χυμό χρειάζεται;
Δεν έχει καθοριστεί μία συγκεκριμένη δόση που να θεωρείται κατάλληλη για όλους. Στις μελέτες όπου καταγράφηκε όφελος χρησιμοποιήθηκαν ποσότητες που παρείχαν περίπου 200-800 mg νιτρικών ημερησίως.
Η μεγαλύτερη ποσότητα δεν σημαίνει απαραίτητα και μεγαλύτερο όφελος. Ο χυμός έχει λιγότερες φυτικές ίνες από το ολόκληρο παντζάρι και μπορεί να προσθέσει περισσότερα φυσικά σάκχαρα και θερμίδες στη διατροφή.
Για όσους επιλέγουν να τον καταναλώνουν, προτιμότερος είναι ο 100% χυμός παντζαριού χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, ως μέρος μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής.
Ποιοι χρειάζονται προσοχή
Όσοι λαμβάνουν φάρμακα για την υπέρταση καλό είναι να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν από τη συστηματική κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων χυμού παντζαριού, ιδιαίτερα εάν έχουν ήδη χαμηλές μετρήσεις ή εμφανίζουν ζάλη.
Επιπλέον, τα παντζάρια περιέχουν αρκετά οξαλικά. Άτομα που έχουν προδιάθεση για συγκεκριμένους τύπους νεφρολιθίασης μπορεί να χρειάζεται να περιορίζουν την κατανάλωσή τους, ενώ σε περίπτωση νεφρικής νόσου μπορεί να χρειάζεται προσοχή και στην πρόσληψη καλίου.
