Με τις προεδρικές αποφάσεις της 15ης Αυγούστου, η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανιστεί ως αρμόδια να χαράζει, να ρυθμίζει και αύριο να επιτηρεί θαλάσσιες περιοχές πέρα από τα χωρικά της ύδατα. Το ένα πάρκο παρεμβάλλεται στην κρίσιμη περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Το άλλο επιχειρεί να περικυκλώσει το Καστελλόριζο και να το αποκόψει από τη Ρόδο και τον ενιαίο ελληνικό νησιωτικό χώρο.Ακόμη και το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών αναγνώρισε επισήμως ότι οι τουρκικές αποφάσεις είναι παράνομες, τόσο στον βαθμό που καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα όσο και κατά το μέρος που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Επομένως, το ερώτημα δεν είναι εάν υπάρχει παρανομία. Το ερώτημα είναι τι ακριβώς προτίθεται να πράξει η κυβέρνηση για να μην παγιωθεί αυτή η παρανομία.
Η Τουρκία δεν αυτοσχεδιάζει. Ακολουθεί μία συνεπή στρατηγική: πρώτα αμφισβητεί, ύστερα χαρτογραφεί, κατόπιν θεσμοθετεί και τελικά επιχειρεί να ασκήσει δικαιοδοσία. Έτσι προσπαθεί να μετατρέψει μια αυθαίρετη διεκδίκηση σε «διαφορά» και τη δήθεν «διαφορά» σε αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Τα πραγματικά ερωτήματα αφορούν, λοιπόν, την επόμενη ημέρα. Θα περιοριστεί η Άγκυρα στην έκδοση των αποφάσεων ή θα επιχειρήσει να εφαρμόσει στην πράξη τους περιορισμούς των πάρκων; Θα παρεμποδίσει την αλιεία, την επιστημονική έρευνα ή άλλες θαλάσσιες δραστηριότητες; Θα εμφανιστούν σκάφη της τουρκικής ακτοφυλακής για να επιβάλουν τους νέους κανόνες;
Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, θα έχουμε περάσει από τη μονομερή διεκδίκηση στην απόπειρα άσκησης δικαιοδοσίας επί του πεδίου.
Σε αυτήν ακριβώς τη διάσταση βρίσκεται η μεγάλη επικινδυνότητα. Η «Γαλάζια Πατρίδα» μεταφέρεται σταδιακά από τους χάρτες και τις στρατιωτικές ασκήσεις σε επίσημες διοικητικές πράξεις. Το περιβάλλον μετατρέπεται σε όχημα για την προώθηση των επεκτατικών τουρκικών αξιώσεων.
Ο Αντώνης Σαμαράς συμπύκνωσε την πραγματικότητα σε μία φράση: «Αυτά είναι τα κατά φαντασίαν ήρεμα νερά». Και έθεσε τα ερωτήματα που η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει: «Τι ακριβώς κάνουμε; Ποια είναι η στρατηγική μας;»
Ο πρώην πρωθυπουργός είχε προειδοποιήσει εγκαίρως ότι οι «φιλίες», το διεθνές ξέπλυμα της Τουρκίας και η πολιτική του κατευνασμού θα οδηγούσαν σε νέα τετελεσμένα. Αντί η κυβέρνηση να ακούσει τις προειδοποιήσεις του, τον διέγραψε από τη Νέα Δημοκρατία. Σήμερα, όμως, τα γεγονότα τον δικαιώνουν.
Τα «ήρεμα νερά» έχουν αξία μόνο όταν στηρίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου. Όταν η Ελλάδα επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση και η Τουρκία αξιοποιεί τον χρόνο για να καταγράφει νέες αξιώσεις, δεν έχουμε στρατηγική ειρήνης. Έχουμε κατευνασμό.
Και ο κατευνασμός δεν αναχαιτίζει τον αναθεωρητή. Τον ενθαρρύνει.
Η υπόθεση του ηλεκτρικού καλωδίου στην Κάσο αποτελεί την αμέσως επόμενη δοκιμασία. Η κυβέρνηση πρέπει να ξεκαθαρίσει εάν οι εργασίες θα προχωρήσουν με ελληνική NAVTEX, χωρίς τουρκική άδεια ή άτυπη συγκατάθεση. Δεν μπορεί ένα έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, το οποίο συνδέει την Ελλάδα με την Κύπρο, να τελεί υπό το δικαίωμα αρνησικυρίας της Άγκυρας.
Η Ελλάδα χρειάζεται πλέον πράξεις. Χρειάζεται πλήρη κατάθεση των νομικών της θέσεων στον ΟΗΕ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς. Χρειάζεται σταθερή παρουσία στις επίμαχες περιοχές, σαφείς κόκκινες γραμμές και αξιόπιστη αποτροπή.
Χρειάζεται επίσης ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο για την ΑΟΖ και την άσκηση του δικαιώματος επέκτασης των χωρικών μας υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, όπως προβλέπει το Δίκαιο της Θάλασσας. Το δικαίωμα αυτό δεν μας το παραχωρεί η Τουρκία και δεν καταργείται από το παράνομο casus belli.
Δεν αρκεί, βεβαίως, ένα σύνθημα. Απαιτούνται προετοιμασία, διεθνής κινητοποίηση, ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και συγκρότηση σταθερής εθνικής γραμμής. Άλλο, όμως, η υπεύθυνη προετοιμασία και άλλο η μόνιμη αναβολή. Άλλο η σύνεση και άλλο η φοβική ακινησία.
Ο πρωθυπουργός οφείλει να απαντήσει: Ποια είναι η στρατηγική της χώρας; Πού βρίσκονται οι κόκκινες γραμμές μας; Τι θα κάνει η Ελλάδα εάν η Τουρκία επιχειρήσει να εφαρμόσει τα παράνομα διατάγματα; Θα προχωρήσει το καλώδιο στην Κάσο; Πότε θα ασκήσουμε τα νόμιμα δικαιώματά μας;
Ο ελληνικός λαός δεν βρίσκεται σε διακοπές από την Ιστορία.
Και καμία κυβέρνηση δεν έχει εντολή να παραδώσει στην επόμενη γενιά μια Ελλάδα με λιγότερα δικαιώματα από εκείνα που παρέλαβε. Εάν η κυβέρνηση δεν διαθέτει σχέδιο, βούληση και αποφασιστικότητα για την αποτελεσματική υπεράσπιση των εθνικών μας δικαιωμάτων, οφείλει να επιστρέψει τη λαϊκή εντολή και να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές.
Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν και δεν διεκδικεί τίποτε ξένο. Αλλά δεν μπορεί να εκχωρήσει, να εγκαταλείψει ή να θέσει υπό διαπραγμάτευση τίποτε ελληνικό.
Η ώρα για εθνική στρατηγική είναι τώρα — πριν ο παράνομος χάρτης συναντήσει το τουρκικό πλοίο.
Η τεκμηρίωση βασίστηκε στην επίσημη ανακοίνωση του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, στη νεότερη ελληνική τοποθέτηση της 20ής Αυγούστου και στη δημοσιευμένη δήλωση του Αντώνη Σαμαρά.
Σωστά. Και μάλιστα υπάρχουν δύο σημαντικές παρεμβάσεις του Κώστα Καραμανλή που πρέπει να ενσωματωθούν:
- Στις 20 Ιανουαρίου 2025, στο Πολεμικό Μουσείο, κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Βαληνάκη «Για μια νέα στρατηγική απέναντι στην Τουρκία – Πώς θα ακυρώσουμε τη “Γαλάζια Πατρίδα”», προειδοποίησε για την εσφαλμένη κατανόηση της τουρκικής στρατηγικής και ζήτησε τα «ήρεμα νερά» να αξιοποιηθούν για την ανάσχεση της τουρκικής επιθετικότητας, την ενίσχυση της αποτροπής και τη διεκδίκηση ανταλλαγμάτων από ΕΕ και ΗΠΑ. Ολόκληρη η ομιλία
- Στις 26 Μαΐου 2026, στο Μέγαρο Μουσικής, χαρακτήρισε «εξωφρενικό» τον υπό προετοιμασία τουρκικό νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και προειδοποίησε ότι είναι λάθος να θεωρείται πως προορίζεται μόνο για εσωτερική κατανάλωση. Σχετικό δημοσίευμα
Στο άρθρο, λοιπόν, το σχετικό απόσπασμα πρέπει να αντικατασταθεί με το ακόλουθο:
Καραμανλής και Σαμαράς προειδοποίησαν
Οι σημερινές εξελίξεις δεν προέκυψαν ως κεραυνός εν αιθρία. Δύο πρώην πρωθυπουργοί, ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς, είχαν εγκαίρως και δημοσίως προειδοποιήσει την κυβέρνηση.
Ο Κώστας Καραμανλής, από το Πολεμικό Μουσείο, είχε επισημάνει ότι ο άξονας Θράκης–Αιγαίου–Κύπρου αποτελεί προμαχώνα του Ελληνισμού, τον οποίο επιχειρεί να διεμβολίσει η «Γαλάζια Πατρίδα». Είχε καλέσει την κυβέρνηση να αξιοποιήσει τα λεγόμενα «ήρεμα νερά», όχι για να εφησυχάζει, αλλά για να οργανώσει στρατηγική ανάσχεσης της τουρκικής επιθετικότητας, να ενισχύσει τη στρατιωτική αποτροπή και να απαιτήσει συγκεκριμένα ανταλλάγματα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Λίγους μήνες πριν από τις σημερινές τουρκικές αποφάσεις, επανήλθε χαρακτηρίζοντας «εξωφρενικό» τον νόμο που προετοίμαζε η Τουρκία για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Προειδοποίησε, επίσης, ότι θα ήταν μεγάλο λάθος να αντιμετωπιστεί αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία ως ρητορική που προορίζεται μόνο για εσωτερική κατανάλωση.
Ο Αντώνης Σαμαράς ήταν εξίσου σαφής. Προειδοποίησε ότι το διεθνές ξέπλυμα της Τουρκίας, οι επικοινωνιακές «φιλίες» και ο κατευνασμός θα έφερναν νέα τετελεσμένα σε βάρος της πατρίδας μας. Μετά την ανακήρυξη των τουρκικών πάρκων, συμπύκνωσε την αποτυχία της κυβερνητικής πολιτικής σε μία φράση: «Αυτά είναι τα κατά φαντασίαν ήρεμα νερά».
Επομένως, η κυβέρνηση δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι αιφνιδιάστηκε. Είχε προειδοποιηθεί εγκαίρως και από τους δύο πρώην πρωθυπουργούς. Αντί να ακούσει τις τεκμηριωμένες παρεμβάσεις τους, προτίμησε να τις υποτιμήσει, να τους αποδώσει υπερβολή και να αντιμετωπίσει τον Αντώνη Σαμαρά με διαγραφή.
Σήμερα, όμως, οι τουρκικές προεδρικές αποφάσεις επιβεβαιώνουν τη βασική τους προειδοποίηση: όταν τα «ήρεμα νερά» δεν αξιοποιούνται για ενίσχυση της εθνικής ισχύος, η Άγκυρα τα χρησιμοποιεί για να προωθεί αθόρυβα τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Η αναφορά αυτή προσδίδει μεγαλύτερη ιστορική και πολιτική βαρύτητα στο άρθρο: Καραμανλής και Σαμαράς προειδοποίησαν — η κυβέρνηση δεν δικαιούται πλέον να δηλώνει αιφνιδιασμένη.
Γράφει ο Γιάννης Ντάσκας
Η επιστολή μας στον Αντιδήμαρχο του Δήμου Ελληνικού κ.Στέφα:
