Κατηγορία: ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Τα Θαργήλια ήταν μια από τις σημαντικότερες και πιο αρχαίες αγροτικές και καθαρτήριες εορτές της αρχαίας Αθήνας, αλλά και ολόκληρου του ιωνικού κόσμου Τελούνταν κατά τον μήνα Θαργηλιώνα (τέλη Μαίου με αρχές Ιουνίου) και ήταν αφιερωμένα στον Απόλλωνα Θαργήλιο (ως θεό του ήλιου και της γεωργίας) και την αδελφή του, Άρτεμη. Απο το arxaiaellinika.gr Η γιορτή διαρκούσε δύο ημέρες (την 6η και 7η ημέρα του μήνα) και είχε διττό χαρακτήρα: η πρώτη μέρα ήταν αυστηρά αφιερωμένη στην κάθαρση της πόλης από το μίασμα, ενώ η δεύτερη μέρα μετατρεπόταν σε μια λαμπρή γιορτή ευφορίας και προσφοράς των πρώτων καρπών της…

Από τη Θεωρία των Ιδεών και την Αριστοτελική Κριτική, στη Μεγάλη Σύνθεση του Νοητού με τον Αισθητό Κόσμο. Η Μεταφυσική Αναζήτηση από τον Πλάτωνα στους Νεοπλατωνικούς Η φιλοσοφική σχέση μεταξύ του Πλάτωνος και του Αριστοτέλους αποτελεί ένα από τα πιο καθοριστικά σημεία καμπής στην ιστορία της μεταφυσικής. Η θεωρία των Ιδεών του Πλάτωνος, η κριτική του Αριστοτέλους και η μεταγενέστερη σύνθεση των Νεοπλατωνικών συνιστούν τρία διαδοχικά στάδια της ίδιας αναζήτησης: της κατανόησης της σχέσης μεταξύ νοητού και αισθητού κόσμου. Στο παρόν άρθρο θα αναλυθούν συστηματικά τα πέντε βασικά σημεία αυτής…

Στη συνείδηση των περισσότερων, το Χάος στην ελληνική μυθολογία ταυτίζεται με το μεγάλο, αχανές κενό. Αποτελεί την πρώτη οντότητα που υπήρξε ποτέ. Ωστόσο, η μυθολογία δεν μένει ποτέ σε μία μόνο εκδοχή. Όπως θα δούμε, διάφορες παραδόσεις παρουσιάζουν το Χάος με εντελώς διαφορετικούς τρόπους: άλλοτε ως παιδί του Χρόνου, άλλοτε ως μια αδιαμόρφωτη μάζα ύλης και ενέργειας, και άλλοτε ως το κατώτερο στρώμα αέρα που περιβάλλει τη Γη. Ας εξερευνήσουμε αυτές τις συναρπαστικές πτυχές της κοσμογονίας. Η Θεογονία του Ησιόδου: Το Χάος ως το Απόλυτο Κενό Μαρμάρινη προτομή του Ρωμαίου…

Το Μεσολόγγι προδόθηκε, δεν έπεσε.   Η περίοδος πριν την πτώση του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1826) χαρακτηρίστηκε από έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, με την ελληνική κυβέρνηση να βρίσκεται σε εξαιρετικά δυσχερή θέση λόγω της προέλασης του Ιμπραήμ και του Κιουταχή. H  Γ! Εθνοσυνέλευση, πριν από την πτώση του Μεσολογγίου είχε ήδη αποφασίσει την εγκατάλειψη του αγώνα και τον συμβιβασμό με την Τουρκία, εξουσιοδοτώντας την κυβέρνηση να ζητήσει τη μεσολάβηση της Αγγλίας (μέσω του Στράτφορντ Κάνινγκ) για την παύση των εχθροπραξιών. Οι όροι που συζητούνταν προέβλεπαν τη μετατροπή της Ελλάδας σε φόρου υποτελή επικράτεια στον Σουλτάνο, γεγονός…

Η ζωή στην αρχαία Αθήνα ήταν ρυθμισμένη με ακρίβεια, ξεκινώντας από την ανατολή του ήλιου, καθώς η τεμπελιά δεν ήταν ανεκτή. Ανεξαρτήτως πλούτου, οι Αθηναίοι σηκώνονταν νωρίς για να προλάβουν τις δραστηριότητες της πόλης. Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό του Ιπποκράτη που επισκέφθηκε τον Σωκράτη πριν χαράξει για να πάνε στον Πρωταγόρα, δείχνοντας την πρωινή έναρξη των κοινωνικών συναντήσεων. Η πρωινή τους προετοιμασία ήταν απλή: πλύσιμο προσώπου και χεριών, ένδυση και άμεση έξοδος. Εμφάνιση: Χρώματα, Υφάσματα και Στυλ Σε αντίθεση με τη λαϊκή πεποίθηση, οι Έλληνες ντύνονταν με ζωηρά χρώματα, όχι…

  Η 1η Μαίου 1941, υπήρξε η πρώτη μέρα μετά την εγκατάσταση (30/4/1941) της (πρώτης) Κατοχικής «Κυβέρνησης» του στρατηγού Τσολάκογλου στις 30/4/1941. Μία μέρα μετά, στις 2 Μαίου 1941, στο άρθρο 1 του υπ’ αριθμ. 1 Νομοθετικού Διατάγματος, (ΦΕΚ 151/2-5-1941), «Η Κυβέρνησις ως κυρίαρχος, αντλούσα την δύναμιν αυτής εκ του Ελληνικού Λαού, και τη θελήσει των ενόπλων δυνάμεων της χώρας», περιγράφει τις «αρμοδιότητές» της, δηλαδή την εξής μία : «Παρέχει εις εαυτήν το δικαίωμα εκδόσεως διαταγμάτων, συντακτικού και νομοθετικού χαρακτήρος και περιεχομένου». Μέχρι το τέλος της Κατοχής, θα υπάρξουν δύο ακόμα «Κυβερνήσεις», αυτές…

Η Πηνελόπη Δέλτα (Αλεξάνδρεια Αιγύπτου, 1874 – Αθήνα, 2 Μαίου 1941) ήταν Ελληνίδα συγγραφέας, γνωστή κυρίως από τα ιστορικά της μυθιστορήματα για παιδιά, η σημαντικότερη ίσως γυναικεία φυσιογνωμία στις κρίσιμες για τον Ελληνισμό πρώτες δεκαετίες του 20ου αι. Η Πηνελόπη Μπενάκη – Δέλτα γεννήθηκε στις 24 Απριλίου του 1874, στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, από τον επιχειρηματία και εθνικό ευεργέτη Εμμανουήλ Μπενάκη και την Βιργινία Χωρέμη, μέλος της ισχυρής τότε εμπορικής οικογένειας Χωρέμη της Αλεξάνδρειας. Η Πηνελόπη ήταν το τρίτο από τα έξι παιδιά της οικογένειας. Η οικογένεια συνολικά απαρτιζόταν από: την…

Τα διαχρονικά διδάγματα του Ισοκράτη διατρέχουν το έργο του και προσφέρουν σοφία που αγγίζει κάθε εποχή. Ο σπουδαίος αυτός ρήτορας και δάσκαλος δεν στοχεύει μόνο στην καλλιέργεια του λόγου, αλλά διαπλάθει ολοκληρωμένες προσωπικότητες με ηθικό υπόβαθρο. Μελετώντας τα κείμενά του, ανακαλύπτουμε αρχές που καθοδηγούν ουσιαστικά ακόμα και τον σύγχρονο άνθρωπο. Η ανάλυση των κυριότερων διδαγμάτων του: Η αξία της παιδείας και της μόρφωσης Αρχικά, ο Ισοκράτης θεωρεί την εκπαίδευση θεμέλιο της ανθρώπινης προόδου. Δηλώνει χαρακτηριστικά: «Της παιδείας οι μεν ρίζες είναι πικρές, οι δε καρποί γλυκείς». Με τη φράση αυτή,…

Τι λέει πραγματικά η γενετική έρευνα Το ερώτημα για τη γενετική σχέση των σύγχρονων Ελλήνων με τους αρχαίους αποτελεί ένα από τα πιο συζητημένα – και συχνά παρεξηγημένα – θέματα. Πολλοί έχουν διαμορφώσει άποψη, λίγοι όμως βασίζονται σε συγκεκριμένα επιστημονικά δεδομένα. Στο άρθρο αυτό παρουσιάζουμε με απλό και κατανοητό τρόπο τα πορίσματα σύγχρονων γενετικών ερευνών, αφήνοντας στην άκρη ιδεολογικές ή πολιτικές προκαταλήψεις. Ποιοι συγκρίνονται στις γενετικές έρευνες Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι σύγχρονοι Έλληνες, με δείγματα από άτομα των οποίων οι πρόγονοι ζούσαν στον ελλαδικό χώρο επί πολλές γενιές.…

ΛΕΥΘΕΡΟΙ-ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ; Με την ευκαιρία του πρόσφατου εορτασμού της μοναδικής, υπερβατικής, αθάνατης Εξόδου του Μεσολογγίου, θα ήταν σκόπιμο να εξετάσουμε και να αξιολογήσουμε τη σημερινή κατάσταση στη χώρα μας ύστερα από 200 χρόνια ιστορικής μνήμης, και να αποφασίσουμε ειλικρινά και υπεύθυνα εάν είμαστε πραγματικά ελεύθεροι ή ελεύθεροι-πολιορκημένοι.   Μετά την απελευθέρωση από τους Οθωμανούς, με την μοναδική και Ηρωϊκή Επανάσταση των Ελλήνων, με τους τόσους σπουδαίους Ηρωες, με απροσμέτρητες θυσίες, αλλά και με την πολύτιμη βοήθεια Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας, η Ελλάδα απέκτησε κρατική οντότητα. Και με την υπερβατική διοίκηση του Μεγάλου…

Οι ρίζες των σύγχρονων δυτικών κυβερνήσεων εκτείνονται πάνω από δύο χιλιετίες πίσω, φτάνοντας στην Αθηναϊκή Δημοκρατία της αρχαίας Ελλάδας. Στην αρχαία Αθήνα, οι Έλληνες δημιούργησαν ένα πρωτοποριακό σύστημα διακυβέρνησης. Αυτό το σύστημα έδωσε την εξουσία στους πολίτες της πόλης με πρωτοφανείς τρόπους, ανοίγοντας ουσιαστικά τον δρόμο για τις σύγχρονες δημοκρατικές πολιτείες. Πώς η Αθηναϊκή Δημοκρατία άλλαξε την πορεία της ιστορίας με τις ριζοσπαστικές αρχές της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά; Η Γέννηση της Δημοκρατίας: Ο Κλεισθένης και οι Μεταρρυθμίσεις Η γέννηση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας αποτέλεσε ένα μοναδικό γεγονός στην ανθρώπινη…

Στήν κλασική Αθήνα, τά Ανθεστήρια αποτελουσαν μία από τίς αρχαιότερες καί σημαντικότερες εορτές του Διονύσου (σύμφωνα μέ τόν Θουκυδίδη ηταν τά «αρχαιότερα Διονύσια»), άρρηκτα συνδεδεμένη μέ τό νέο κρασί, τήν άνοιξη καί τήν επαφή μέ τόν κόσμο των νεκρων. Η γιορτή τελουνταν τόν μήνα Ανθεστηριώνα (τέλη Φεβρουαρίου – αρχές Μαρτίου), διαρκούσε τρεις ημέρες καί συνδύαζε αντίθετα στοιχεία: χαρά καί πένθος, ζωή καί θάνατο. Όπως καί σέ άλλες εορτές (π.χ. Θεσμοφόρια), η συμμετοχή των γυναικων, αλλά καί η κοινωνική ενσωμάτωση των παιδιων, αποδεικνύεται καθοριστική. 1. Η Τριήμερη Δομή της Εορτης Σχόλιο – Με…

Στη διακοσιετηρίδα της Εξόδου ο ακαδημαϊκός Πασχάλης Κιτρομηλίδης μιλά για την κομβική σημασία του γεγονότος για τον Αγώνα και για τον διαχρονικό απόηχό του στις ιδέες και την τέχνη «Ακούγετο ο βρασμός των φωνών γυναικών, δουφεκιών, <εκρηγνυομένων> πυριτοθηκών <και> υπονόμων, ένας συγκεχυμένος και απερίγραπτος τρομερός ήχος. Φούρνος <αναμμένος> εφαίνετο <η πόλις>, από το ακατάπαυστον πυρ». Εχοντας επιζήσει της Εξόδου το βράδυ του Σαββάτου του Λαζάρου, 10 Απριλίου 1826, ο αγωνιστής Νικόλαος Κασομούλης περιγράφει από μακριά το συγκλονιστικό θέαμα του φλεγόμενου Μεσολογγίου. Η πολιορκία, ο λιμός, η ηρωική απόπειρα απεγκλωβισμού και…

Οι ρίζες των σύγχρονων δυτικών κυβερνήσεων εκτείνονται πάνω από δύο χιλιετίες πίσω, φτάνοντας στην Αθηναϊκή Δημοκρατία της αρχαίας Ελλάδας. Στην αρχαία Αθήνα, οι Έλληνες δημιούργησαν ένα πρωτοποριακό σύστημα διακυβέρνησης. Αυτό το σύστημα έδωσε την εξουσία στους πολίτες της πόλης με πρωτοφανείς τρόπους, ανοίγοντας ουσιαστικά τον δρόμο για τις σύγχρονες δημοκρατικές πολιτείες. Πώς η Αθηναϊκή Δημοκρατία άλλαξε την πορεία της ιστορίας με τις ριζοσπαστικές αρχές της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά; Η Γέννηση της Δημοκρατίας: Ο Κλεισθένης και οι Μεταρρυθμίσεις Η γέννηση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας αποτέλεσε ένα μοναδικό γεγονός στην ανθρώπινη…