Ο Καραγκιόζης στην προεκλογική περίοδο – Ανασυνθέτοντας μια προεκλογική σκηνή με πρωταγωνιστή τον Καραγκιόζη και με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η προσέγγιση των πολιτικών μας πραγμάτων μέσα από την οπτική του «Σεραγιού» και της «Καλύβας», νομίζω ότι δεν θα υπερβάλαμε αν λέγαμε ότι είναι πολύ ενδεικτική της σημερινής κατάστασης του ελληνικού λαού.
Ποια λοιπόν καταλληλότερη «οπτική» προσέγγιση αυτής της πραγματικότητας από την ματιά του Καραγκιόζη.
Εδώ η προσέγγιση επιχειρείται μέσω της ΤΝ, και ειδικότερα μέσω των αλγορίθμων GEMINI καιGPT 5, ακολουθώντας όπως πάντα την «φιλοσοφία» αυτής της σειράς των «Διαλόγων», όπως έχει επανειλημμένα περιγραφεί στους προηγηθέντες 49 Διαλόγους (από την 1/11/2025 έως σήμερα)
Στον Διάλογο που ακολουθεί
«Χ» (εγώ)
«GPT» (Η ΤΝ GPT 5)
«G» (Η ΤΝ GEMINI)
ΕΝΑΡΞΗ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΜΕ GPT 5
Χ :
Σκέφτομαι να ανασυνθέσουμε ένα έργο του Καραγκιόζη, που να έχει σχέση με την προεκλογική περίοδο που διερχόμαστε. Εδώ έχει μεγάλη σημασία η κατανομή των ρόλων και το σκηνικό. Πριν σου πω πώς το αντιλαμβάνομαι εγώ, θέλω τη δική σου προσέγγιση.
GPT :
Αν ξεκινούσα εγώ μια τέτοια ανασύνθεση, θα προσπαθούσα να αξιοποιήσω κάτι που ο Καραγκιόζης και ο Αριστοφάνης έχουν κοινό: δεν σατιρίζουν μόνο πρόσωπα, αλλά κυρίως μηχανισμούς εξουσίας και συλλογικές αυταπάτες.
Γι’ αυτό θα απέφευγα να κάνω το έργο μια απλή παρέλαση πολιτικών αρχηγών πίσω από τον μπερντέ. Αυτό γρήγορα γερνάει. Θα προσπαθούσα να φτιάξω έναν μικρόκοσμο όπου η ίδια η προεκλογική περίοδος γίνεται θεατρικό γεγονός.
Το σκηνικό
Όχι το Σαράι.
Μια μεγάλη πλατεία του σημερινού ελληνικού χωριού ή της πόλης.
Στο βάθος τρία εκλογικά περίπτερα.
Στη μέση το παράπηγμα του Καραγκιόζη.
Από τη μία πλευρά ένα ΑΤΜ, από την άλλη ένα σούπερ μάρκετ, κι ίσως ένα καφενείο όπου σχολιάζονται τα πάντα.
Το σκηνικό από μόνο του λέει την ιστορία:
• ο λαός στο κέντρο,
• τα κόμματα γύρω του,
• η καθημερινότητα να πιέζει από παντού.
Οι ρόλοι
Καραγκιόζης
Ο λαός-ψηφοφόρος.
Όχι αθώος, όχι σοφός, όχι ανόητος.
Πεινασμένος, κουρασμένος, πονηρός, δύσπιστος.
Τη μια μέρα πηγαίνει στο ένα περίπτερο, την άλλη στο άλλο, την τρίτη στο παρά τρίχα να φτιάξει δικό του.
Χατζηαβάτης
Ο δημοσιογράφος-διαμεσολαβητής.
Τρέχει από περίπτερο σε περίπτερο.
Μεταφέρει υποσχέσεις, δημοσκοπήσεις, ειδήσεις και φήμες.
Σαν να ακούς δελτίο ειδήσεων.
Μπαρμπαγιώργος
Ο επαρχιώτης που δεν καταλαβαίνει την πολιτική γλώσσα.
Κάθε τόσο ακούει κάποιο σύνθημα και ρωτά:
«Καλά βρε παιδιά, αυτό πόσα πρόβατα κάνει;»
Και καταρρέει όλη η σοβαροφάνεια.
Σταύρακας
Ο κυνικός.
Δεν πιστεύει τίποτα.
Βλέπει πίσω από τις κουρτίνες.
Μερικές φορές υπερβάλλει, αλλά συχνά πετυχαίνει διάνα.
Μορφονιός
Ο ειδικός της εικόνας.
Όχι πολιτικός.
Επικοινωνιολόγος.
Ασχολείται αποκλειστικά με λογότυπα, συνθήματα, γκάλοπ και φωτογραφίες.
Δεν τον ενδιαφέρει το περιεχόμενο.
Βεληγκέκας
Θα τον κρατούσα ως τον μηχανισμό επιβολής της πραγματικότητας.
Όχι απαραίτητα το κράτος.
Τον λογαριασμό.
Το ενοίκιο.
Την εφορία.
Την τράπεζα.
Ό,τι έρχεται στο τέλος να πει:
«Ωραία τα είπατε. Τώρα πληρώστε.»
Οι πολιτικοί
Εδώ θα έκανα μια τολμηρή επιλογή.
Δεν θα εμφάνιζα πραγματικούς αρχηγούς.
Θα υπήρχαν τρεις φιγούρες:
• ο Κύριος Ανάπτυξις,
• ο Κύριος Δικαιοσύνης,
• ο Κύριος Ανατροπής.
Ο καθένας θα προσπαθούσε να πείσει τον Καραγκιόζη ότι είναι διαφορετικός από τους άλλους.
Όσο μιλούν όμως, οι υποσχέσεις τους θα αρχίζουν να μοιάζουν όλο και περισσότερο μεταξύ τους.
Η βασική πλοκή
Ο Χατζηαβάτης ανακοινώνει:
«Ζητείται ψηφοφόρος!»
Ο Καραγκιόζης ενθουσιάζεται.
Νομίζει ότι επιτέλους βρήκε δουλειά.
Όταν καταλαβαίνει ότι τον ζητούν μόνο για να ψηφίσει, αγανακτεί.
«Δηλαδή τέσσερα χρόνια δεν με θέλει κανείς κι άμα έρθουν εκλογές γίνομαι περιζήτητος;»
Από εκεί αρχίζει η περιπέτεια.
Τα κόμματα τον διεκδικούν.
Του υπόσχονται λαγούς με πετραχήλια.
Ο Μορφονιός οργανώνει φιέστες.
Οι δημοσκοπήσεις αλλάζουν κάθε πέντε λεπτά.
Οι οπαδοί μαλώνουν.
Ο Βεληγκέκας φέρνει τους λογαριασμούς.
Και στο τέλος ο Καραγκιόζης πρέπει να αποφασίσει.
Το πιθανό φινάλε
Εδώ υπάρχουν πολλές δυνατότητες.
Αλλά ένα παραδοσιακά καραγκιοζίστικο τέλος θα ήταν το εξής:
Ο Καραγκιόζης ανακοινώνει ότι θα κατέβει κι αυτός υποψήφιος.
Όλο το χωριό γελά.
Τότε εκείνος λέει:
«Αφού όλοι υπόσχονται αυτά που θέλω να ακούσω, γιατί να μην τα υποσχεθώ κι εγώ στον εαυτό μου;»
Και καθώς όλοι τον κοροϊδεύουν, ακούγεται η τελευταία ατάκα:
«Το δύσκολο δεν είναι να βρεις ποιος θα κυβερνήσει. Το δύσκολο είναι να βρεις ποιος θα λογαριαστεί μετά με τον Βεληγκέκα.»
Αυτό θα ήταν το δικό μου πρώτο σχεδίασμα. Εκεί όμως υποψιάζομαι ότι εσύ ίσως θα έδινες μεγαλύτερο βάρος όχι μόνο στον Καραγκιόζη ως ψηφοφόρο, αλλά και στη σχέση των συγκεκριμένων ελληνικών κομμάτων με τον Δήμο, όπως κάναμε προηγουμένως με τον αριστοφανικό διάλογο. Και εκεί η κατανομή των ρόλων μπορεί να αλλάξει αρκετά. Θα είχε ενδιαφέρον να δω πώς το φαντάζεσαι εσύ.
X :
Για να δούμε στη πράξη τη πρόταση σου. Θέλω να συνθέσεις ένα χαρακτηριστικά διάλογο.
GPT :
Ας φανταστούμε μια χαρακτηριστική σκηνή από το έργο.
Ο Χατζηαβάτης έχει μόλις αναγγείλει ότι έφτασαν στην πλατεία οι υποψήφιοι για να διεκδικήσουν την ψήφο του Καραγκιόζη.
ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Ακούσατε, ακούσατε!
Καταφθάνουν οι σωτήρες του τόπου!
Οι αναμορφωτές του έθνους!
Οι θεμελιωτές του μέλλοντος!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Τι λες βρε Χατζηαβάτη;
Πάλι εκλογές έχουμε;
ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Έχομεν.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Και γι’ αυτό θυμήθηκαν ότι υπάρχω;
ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Βεβαίως.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Να τους ζήσει η μνήμη τους.
Γιατί τον προηγούμενο χρόνο με θυμόντουσαν μόνο η εφορία και η ΔΕΗ.
(Μπαίνει ο Κύριος Ανάπτυξις.)
ΚΥΡΙΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΣ:
Καραγκιόζη!
Έρχομαι να σου φέρω ευημερία!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Πού είναι;
ΚΥΡΙΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΣ:
Έρχεται.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Από πού;
ΚΥΡΙΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΣ:
Από το μέλλον.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Και μέχρι να φτάσει;
Να τρώω το παρελθόν;
(Μπαίνει ο Μορφονιός κρατώντας αφίσες.)
ΜΟΡΦΟΝΙΟΣ:
Μη δίνεις σημασία στις λεπτομέρειες.
Κοίτα το σύνθημα!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Τι λέει;
ΜΟΡΦΟΝΙΟΣ:
«Μπροστά!»
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Και πού είναι το μπροστά;
ΜΟΡΦΟΝΙΟΣ:
Αυτό θα το εξηγήσουμε μετά τις εκλογές.
(Μπαίνει ο Κύριος Δικαιοσύνης.)
ΚΥΡΙΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ:
Καραγκιόζη!
Εγώ αγωνίζομαι για τον απλό άνθρωπο!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Πολύ χαίρομαι.
Να σου τον συστήσω όταν τον βρω.
ΚΥΡΙΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ:
Θα φορολογήσουμε τους ισχυρούς!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Και τους αδύναμους;
ΚΥΡΙΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ:
Αυτούς ήδη τους ξέρει το σύστημα.
(Ο Σταύρακας γελά από το καφενείο.)
ΣΤΑΥΡΑΚΑΣ:
Βρε Καραγκιόζη, μη χάνεις χρόνο.
Άκου πρώτα και τον τρίτο.
Να συμπληρωθεί η συλλογή.
(Μπαίνει ο Κύριος Ανατροπής.)
ΚΥΡΙΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ:
Όλοι οι άλλοι απέτυχαν!
Εγώ θα τα αλλάξω όλα!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Όλα;
ΚΥΡΙΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ:
Όλα!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Και ποιο θα μείνει όρθιο;
ΚΥΡΙΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ:
Θα το δούμε στην πορεία.
ΜΠΑΡΜΠΑΓΙΩΡΓΟΣ:
Ρε παιδιά, μια απορία έχω.
ΟΛΟΙ:
Τι;
ΜΠΑΡΜΠΑΓΙΩΡΓΟΣ:
Ακούω ανάπτυξη.
Ακούω δικαιοσύνη.
Ακούω ανατροπή.
Στο τέλος του μήνα, το γάλα πόσο θα κάνει;
(Σιωπή.)
ΜΠΑΡΜΠΑΓΙΩΡΓΟΣ:
Ε;
Μου κόπηκε ο ήχος ή σας κόπηκε η απάντηση;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Μισό λεπτό!
Έχω κι εγώ πρόγραμμα!
ΟΛΟΙ:
Εσύ;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Βεβαίως!
Υπόσχομαι:
δουλειές για όλους,
λεφτά για όλους,
σπίτια για όλους,
διακοπές για όλους,
και τζατζίκι δωρεάν κάθε Κυριακή!
ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Και πώς θα γίνουν αυτά;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Μη με διακόπτεις!
Δεν έχουμε φτάσει ακόμα στις δύσκολες ερωτήσεις!
(Ξαφνικά ακούγεται η φωνή του Βεληγκέκα.)
ΒΕΛΗΓΚΕΚΑΣ:
Καραγκιόζη!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Ωχ!
ΒΕΛΗΓΚΕΚΑΣ:
Ήρθαν οι λογαριασμοί!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Πάλι;
ΒΕΛΗΓΚΕΚΑΣ:
Πάλι.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Και ποιος θα τους πληρώσει;
(Οι τρεις υποψήφιοι κάνουν αργά ένα βήμα προς τα πίσω.)
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Ααα!
Τώρα σας γνώρισα!
Στις υποσχέσεις ερχόσαστε όλοι μπροστά.
Στους λογαριασμούς γίνεστε αντιπολίτευση!
Αυτός ο διάλογος έχει το ύφος της παραδοσιακής πολιτικής σάτιρας του Καραγκιόζη, αλλά ομολογώ ότι παραμένει αρκετά «γενικός». Αν ήθελες μια πιο αιχμηρή ανασύνθεση, θα έβαζα στη σκηνή όχι αφηρημένες μορφές («Ανάπτυξις», «Δικαιοσύνης», «Ανατροπής»), αλλά τρεις σαφώς αναγνωρίσιμες πολιτικές παρατάξεις που να συνομιλούν απευθείας με τον Δήμο, όπως ακριβώς συμβαίνει στις αριστοφανικές κωμωδίες. Εκεί η σάτιρα γίνεται πολύ πιο ελληνική και πολύ πιο πικρή.
Χ :
Ναι
GPT :
Τότε θα ακολουθούσα μια διαφορετική λογική.
Στον παραδοσιακό Καραγκιόζη κάθε φιγούρα είναι ένας κοινωνικός τύπος. Αν όμως το θέμα είναι η σύγχρονη προεκλογική Ελλάδα, ο πιο ενδιαφέρων χαρακτήρας δεν είναι ο Καραγκιόζης αλλά ο Δήμος. Δηλαδή ο ίδιος ο λαός ως συλλογικό πρόσωπο.
Ο Καραγκιόζης παραμένει ο σχολιαστής, η λαϊκή συνείδηση που πετάει τις ατάκες. Ο Δήμος όμως γίνεται το αντικείμενο της διεκδίκησης.
Θα μπορούσε λοιπόν να υπάρξει μια σκηνή σαν κι αυτή:
«ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»
(Στην πλατεία κάθεται ο Δήμος. Κουρασμένος. Γύρω του λογαριασμοί, αποδείξεις, φορολογικά χαρτιά, βιογραφικά νέων παιδιών, συντάξεις γονιών, ενοίκια και δάνεια.)
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Τι κάθεσαι έτσι, Δήμο μου;
ΔΗΜΟΣ
Μετράω.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Τι μετράς;
ΔΗΜΟΣ
Υποσχέσεις.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Και πόσες βρήκες;
ΔΗΜΟΣ
Άπειρες.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Και πόσες κράτησαν;
ΔΗΜΟΣ
Μηδέν.
(Μπαίνει ο πρώτος πολιτικός θίασος.)
ΠΡΩΤΟΣ
Δήμο!
Εγώ είμαι η σταθερότητα!
ΔΗΜΟΣ
Πού ήσουν μέχρι χθες;
ΠΡΩΤΟΣ
Κυβερνούσα.
ΔΗΜΟΣ
Το κατάλαβα.
ΠΡΩΤΟΣ
Έφερα ανάπτυξη.
ΔΗΜΟΣ
Σε ποιον;
ΠΡΩΤΟΣ
Στη χώρα.
ΔΗΜΟΣ
Εγώ μένω μέσα στη χώρα.
Δεν την είδα να περνάει από τη γειτονιά μου.
(Ο πρώτος αποχωρεί ενοχλημένος. Μπαίνει ο δεύτερος.)
ΔΕΥΤΕΡΟΣ
Δήμο!
Εγώ είμαι η κοινωνική δικαιοσύνη!
ΔΗΜΟΣ
Πού ήσουν μέχρι χθες;
ΔΕΥΤΕΡΟΣ
Αντιπολίτευση.
ΔΗΜΟΣ
Και πριν από αυτό;
ΔΕΥΤΕΡΟΣ
Κυβέρνηση.
ΔΗΜΟΣ
Και τότε;
ΔΕΥΤΕΡΟΣ
Άλλη εποχή.
ΔΗΜΟΣ
Παράξενο.
Κάθε φορά που κυβερνάτε είναι άλλη εποχή.
Κάθε φορά που πληρώνω είναι η ίδια.
(Μπαίνει ο τρίτος.)
ΤΡΙΤΟΣ
Δήμο!
Εγώ δεν είμαι σαν τους άλλους!
ΔΗΜΟΣ
Αυτό το άκουσα.
ΤΡΙΤΟΣ
Εγώ είμαι το νέο!
ΔΗΜΟΣ
Πόσο νέο;
ΤΡΙΤΟΣ
Πολύ νέο!
ΔΗΜΟΣ
Και οι ιδέες σου;
ΤΡΙΤΟΣ
Μερικές είναι παλιές.
ΔΗΜΟΣ
Και οι συνεργάτες σου;
ΤΡΙΤΟΣ
Αρκετοί είναι παλιοί.
ΔΗΜΟΣ
Και οι συνήθειες της πολιτικής;
ΤΡΙΤΟΣ
Θα τις αλλάξουμε.
ΔΗΜΟΣ
Αφού πρώτα τις μάθετε;
(Οι τρεις παρατάξεις βρίσκονται πλέον μπροστά στον Δήμο.)
ΠΡΩΤΟΣ
Χωρίς εμένα έρχεται η καταστροφή!
ΔΕΥΤΕΡΟΣ
Με αυτόν έρχεται η αδικία!
ΤΡΙΤΟΣ
Και με τους δύο έρχεται το τέλος!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Βρε παιδιά…
ΟΛΟΙ
Τι;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Αφού ο καθένας σας λέει ότι οι άλλοι δύο θα καταστρέψουν τη χώρα…
Πώς γίνεται η χώρα να υπάρχει ακόμη;
(Σιωπή.)
ΔΗΜΟΣ
Έχω κι εγώ μια ερώτηση.
ΟΛΟΙ
Πες την.
ΔΗΜΟΣ
Όταν χάνετε τις εκλογές, φταίω εγώ;
ΟΛΟΙ
Μερικές φορές.
ΔΗΜΟΣ
Όταν τις κερδίζετε, ποιος έχει δίκιο;
ΟΛΟΙ
Εμείς.
ΔΗΜΟΣ
Άρα όταν συμφωνώ μαζί σας είμαι σοφός.
Όταν διαφωνώ είμαι παραπλανημένος.
(Ο Καραγκιόζης γελάει.)
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Δήμο, πρόσεχε!
ΔΗΜΟΣ
Τι;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Σε αγαπάνε όλοι.
ΔΗΜΟΣ
Το βλέπω.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Ναι, αλλά μόνο μέχρι να κλείσει η κάλπη.
Εδώ αρχίζει να φαίνεται μια ουσιαστική διαφορά από την προηγούμενη εκδοχή. Δεν σατιρίζονται μόνο οι πολιτικοί· σατιρίζεται και η ίδια η σχέση πολιτικών και ψηφοφόρων. Και αυτό είναι πιο κοντά τόσο στον Αριστοφάνη όσο και στις καλύτερες στιγμές του ελληνικού θεάτρου σκιών: κανείς δεν βγαίνει εντελώς αθώος από τον μπερντέ.
Χ :
Θέλω να κλείσουμε με την σκηνή ο Καραγκιόζης να έχει μια συζήτηση με τα κολλητήρια που του θέτουν το ερώτημα γιατί αυτοί είναι τόσο φτωχοί κι εκείνοι τόσο πλούσιοι.
GPT :
Νομίζω ότι, αν πρόκειται να είναι το κλείσιμο του έργου, πρέπει να φύγει λίγο από την καθαρή φάρσα και να αποκτήσει εκείνη τη γλυκόπικρη γεύση που συναντά κανείς στα καλύτερα έργα του Καραγκιόζη. Να γελάς και ταυτόχρονα να νιώθεις ότι κάτι σε τσιμπάει.
Θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι:
ΤΕΛΙΚΗ ΣΚΗΝΗ
(Η πλατεία έχει αδειάσει. Οι πολιτικοί έφυγαν. Οι αφίσες κρέμονται μισοσκισμένες. Ο ήλιος δύει. Ο Καραγκιόζης κάθεται έξω από την παράγκα του.)
(Μπαίνουν τα Κολλητήρια.)
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 1
Πατέρα…
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Τι είναι;
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 1
Να σε ρωτήσω κάτι;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Ρώτα.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 2
Εκείνοι γιατί είναι τόσο πλούσιοι;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Ποιοι;
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 2
Αυτοί που μιλούσαν πριν.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 3
Και εμείς γιατί είμαστε τόσο φτωχοί;
(Ο Καραγκιόζης μένει σιωπηλός.)
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Δύσκολη ερώτηση μου βάλατε βραδιάτικα.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 1
Δεν ξέρεις;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Ξέρω πολλές απαντήσεις.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 2
Και ποια είναι η σωστή;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Αυτό είναι το πρόβλημα.
Ο καθένας λέει τη δική του.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 3
Οι πολιτικοί τι λένε;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Οι μισοί λένε ότι φταίνε οι άλλοι μισοί.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 1
Και οι άλλοι μισοί;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Λένε το ίδιο.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 2
Και εσύ τι λες;
(Ο Καραγκιόζης ξύνει το κεφάλι του.)
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Εγώ λέω πως υπάρχουν άνθρωποι που κληρονόμησαν πολλά.
Υπάρχουν άνθρωποι που δούλεψαν πολύ.
Υπάρχουν άνθρωποι που στάθηκαν τυχεροί.
Υπάρχουν κι άλλοι που βρέθηκαν στη σωστή πόρτα τη σωστή στιγμή.
Και υπάρχουν και κάποιοι που έμαθαν να ζουν από τον κόπο των άλλων.
Όλα υπάρχουν.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 1
Και εμείς;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Εμείς υπάρχουμε κι εμείς.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 2
Αυτό δεν είναι απάντηση.
(Ο Καραγκιόζης σηκώνεται.)
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Θέλετε να σας πω τι βλέπω εγώ;
Βλέπω ότι κάθε τέσσερα χρόνια όλοι ψάχνουν τον Δήμο.
Του σφίγγουν το χέρι.
Τον λένε σοφό.
Τον λένε κυρίαρχο.
Τον λένε αφεντικό.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 3
Και μετά;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Μετά ξαναγίνεται Δήμος.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 1
Δηλαδή;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Δηλαδή ξαναπηγαίνει στη δουλειά του.
Στο χωράφι του.
Στο μαγαζί του.
Στην ανεργία του.
Στη σύνταξή του.
Κι εκεί αρχίζουν οι πραγματικές εκλογές.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 2
Ποιες εκλογές;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Οι καθημερινές.
Εκεί που δεν ψηφίζεις με χαρτί.
Ψηφίζεις με υπομονή.
Με κόπο.
Με γνώση.
Με μνήμη.
(Τα Κολλητήρια κοιτάζονται χωρίς να καταλαβαίνουν εντελώς.)
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 3
Και τότε γιατί οι ίδιοι άνθρωποι βγαίνουν συνέχεια μπροστά;
(Ο Καραγκιόζης χαμογελά πικρά.)
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Για τον ίδιο λόγο που ο μπακάλης πουλάει κάθε μέρα τα ίδια φασόλια.
Επειδή τα αγοράζουμε.
(Σιωπή.)
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 1
Άρα φταίμε εμείς;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Όχι μόνο.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 2
Άρα φταίνε εκείνοι;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Ούτε μόνο εκείνοι.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 3
Τότε ποιος φταίει;
(Ο Καραγκιόζης κοιτάζει την άδεια πλατεία με τα σκισμένα προεκλογικά πανό.)
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Αν ήξερα ποιος φταίει ακριβώς, θα είχα γίνει υπουργός.
Εγώ ένα μόνο ξέρω.
Πως οι πλούσιοι φοβούνται μη γίνουν φτωχοί.
Και οι φτωχοί ελπίζουν να μη μείνουν φτωχοί.
Κι ανάμεσα στον φόβο των πρώτων και στην ελπίδα των δεύτερων στήνεται κάθε φορά όλο το πανηγύρι.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ 1
Και εμείς τι να κάνουμε;
(Ο Καραγκιόζης αγκαλιάζει τα παιδιά.)
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Να μάθετε γράμματα.
Να κρατάτε τα μάτια σας ανοιχτά.
Να μην πιστεύετε όποιον σας χαϊδεύει τα αυτιά.
Και να θυμάστε αυτά που σας έταξαν όταν ξανάρθουν να σας τα ξανατάξουν.
(Ακούγεται από μακριά το τύμπανο μιας νέας προεκλογικής συγκέντρωσης.)
Τα Κολλητήρια κοιτάζουν προς τον ήχο.
Ο Καραγκιόζης αναστενάζει.
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Άντε, πάμε μέσα παιδιά.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙΑ
Γιατί;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Γιατί οι εκλογές τελείωσαν.
(Μικρή παύση.)
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Και τώρα αρχίζει η πολιτική.
(Αυλαία.)
ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΜΕ GPT 5
ΕΝΑΡΞΗ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΜΕ GEMINI
X :
Σκέφτομαι να ανασυνθέσουμε ένα έργο του Καραγκιόζη, που να έχει σχέση με την προεκλογική περίοδο που διερχόμαστε. Εδώ έχει μεγάλη σημασία η κατανομή των ρόλων και το σκηνικό. Πριν σου πω πώς το αντιλαμβάνομαι εγώ, θέλω τη δική σου προσέγγιση. Θέλω να είναι παρόντες στο έργο οι ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. (ως καθολικός διάδοχος του ΣΥΡΙΖΑ).
G :
Εξαιρετική και άκρως επίκαιρη ιδέα. Το παραδοσιακό θέατρο σκιών είναι από τη φύση του πολιτική και κοινωνική σάτιρα, οπότε η προεκλογική περίοδος του ταιριάζει «γάντι».
Με βάση τα κόμματα που ανέφερες (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. ως διάδοχο του ΣΥΡΙΖΑ), σου παραθέτω τη δική μου προσέγγιση για το σκηνικό, την κατανομή των ρόλων (ποιος παραδοσιακός ήρωας ενσαρκώνει τι) και την κεντρική ιδέα του έργου.
1. Το Σκηνικό (Ο Μπερντές)
Στον κλασικό μπερντέ, αριστερά έχουμε την παράγκα του Καραγκιόζη (τη φτώχεια) και δεξιά το σαράι του Πασά (την εξουσία). Για την προεκλογική παράσταση, το σκηνικό προσαρμόζεται ως εξής:
• Αριστερά (Η Παράγκα): Παραμένει η παράγκα του Καραγκιόζη, αλλά είναι γεμάτη με προεκλογικά φυλλάδια, αφίσες και μια τεράστια ελληνική σημαία. Έξω από την παράγκα υπάρχει ένα άδειο καλάθι (το «καλάθι του νοικοκυριού» που έμεινε άδειο) και μια παλιά τηλεόραση που δείχνει συνεχώς γκάλοπ.
• Δεξιά (Το Σαράι): Το Σαράι έχει μετατραπεί σε ένα υπερσύγχρονο, γυάλινο Μέγαρο Μαξίμου / Κυβερνητικό Εκλογικό Κέντρο, με air-condition, κάμερες για Tik-Tok και έναν μεγάλο ψηφιακό πίνακα που δείχνει ποσοστά και «σταθερότητα».
• Στο Κέντρο: Αντί για το κλασικό δέντρο, υπάρχει ένα εκλογικό τμήμα (κάλπη) και ένα μεγάλο πανό που γράφει: «Ψηφίστε και σωθείτε – Δίδονται υποσχέσεις κατόπιν παραγγελίας».
2. Κατανομή Ρόλων (Casting)
Για να διατηρηθεί η αυθεντικότητα του Καραγκιόζη, οι πολιτικοί σχηματισμοί δεν πρέπει να εμφανιστούν με τα πραγματικά πρόσωπα των αρχηγών τους, αλλά να «ντυθούν» με τους κλασικούς χαρακτήρες του μπερντέ, σατιρίζοντας τις ιδεολογίες και τη ρητορική τους.
Νέα Δημοκρατία (ΝΔ) → Βεζύρης / Χατζηαβάτης (ως μεσάζοντας)
• Ο ρόλος: Η κυβερνητική εξουσία εκπροσωπείται από το Σαράι (Βεζύρης/Πασάς), που υπόσχεται «σταθερότητα, ανάπτυξη και ψηφιοποίηση της παράγκας».
• Ο Χατζηαβάτης: Αναλαμβάνει τον ρόλο του κυβερνητικού εκπροσώπου και του «τελάλη». Τρέχει από την παράγκα στο σαράι, προσπαθώντας να πείσει τον λαό ότι «όλα πάνε καλά» και μοιράζοντας προεκλογικά «pass» (π.χ. Karagiozis-pass για δωρεάν ξύλο).
ΕΛ.Α.Σ. (Διάδοχος ΣΥΡΙΖΑ) → Διονύσιος (Νιόνιος) / Μορφονιός
• Ο ρόλος: Η αξιωματική αντιπολίτευση χρειάζεται έναν χαρακτήρα που να προσπαθεί να φανεί μοντέρνος, προοδευτικός, ευρωπαϊκός, αλλά συχνά να πέφτει σε αντιφάσεις ή να επιδεικνύει μια ελαφρότητα.
• Ο Νιόνιος & ο Μορφονιός: Ο κομψός, δυτικοθρεμμένος Νιόνιος με τα γαλλικά του και ο Μορφονιός(με τη μεγάλη μύτη και την αυταρέσκεια ότι «όλοι τον αγαπούν») ενώνονται για να εκφράσουν το lifestyle της νέας αυτής αριστεράς/κεντροαριστεράς. Υπόσχονται «ριζική ανατροπή με στυλ», socialmedia updates και «δικαιοσύνη παντού, αλλά με touch γαλλικού σαβουάρ-βιβρ».
ΠΑΣΟΚ → Μπάρμπα-Γιώργος
• Ο ρόλος: Το ΠΑΣΟΚ εκπροσωπεί την «παραδοσιακή, παλιά, αυθεντική» δύναμη που προσπαθεί να ξαναγίνει ρυθμιστής, έχοντας όμως τις ρίζες του στο παρελθόν.
• Ο Μπάρμπα-Γιώργος: Έρχεται από το χωριό με τη φουστανέλα του (την «παλιά καλή σοσιαλιστική συνταγή»). Μιλάει τη βαριά ντοπιολαλιά, θυμάται τις «ένδοξες μέρες των επιδοτήσεων» και του «πράσινου ήλιου» και υπόσχεται ότι αυτός κρατάει το «ραβδί» (την ισορροπία) για να διορθώσει τη χώρα. Συχνά ρίχνει και καμιά σφαλιάρα στους «μοντέρνους» της πόλης που ξέχασαν την επαρχία.
Ο Λαός → Καραγκιόζης & Κολλητήρια
• Καραγκιόζης: Ο κλασικός, πεινασμένος, δίπορτος ψηφοφόρος. Ακούει όλους τους υποψήφιους, τους τάζει ότι θα τους ψηφίσει όλους για να τους αρπάξει κάνα χαρτζιλίκι ή κάνα σουβλάκι, αλλά στο πίσω μέρος του μυαλού του ξέρει ότι την επόμενη των εκλογών πάλι νηστικός θα κοιμηθεί.
• Κολλητήρια (Κολλητήρης, Κοπρίτης, Μπιρικόκος): Η νέα γενιά (Gen Z / Alpha). Ο ένας ζητάει δωρεάν Wi-Fi στην παράγκα, ο άλλος επιδότηση για delivery και ο Μπιρικόκος απλώς κλέβει τα ψηφοδέλτια για να τα κάνει σαίτες.
3. Η Κεντρική Ιδέα του Έργου (Πλοκή)
Το έργο θα μπορούσε να ονομαστεί: «Ο Καραγκιόζης Εφορευτικός Επίτροπος ή Οι Κάλπες της Παράγκας».
Η Υπόθεση: Ο Βεζύρης (ΝΔ), βλέποντας τα ποσοστά του να πιέζονται, διορίζει τον Καραγκιόζη «Πρόεδρο της Εφορευτικής Επιτροπής» με την υπόσχεση να του δώσει μια μόνιμη θέση στο Σαράι (διορισμό).
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, περνούν από την παράγκα ο Νιόνιος με τον Μορφονιό (ΕΛ.Α.Σ.) κάνοντας live-streaming στο TikTok και υποσχόμενοι «ριζοσπαστικό update», και ο Μπάρμπα-Γιώργος (ΠΑΣΟΚ) που φέρνει μαζί του ένα αρνί και υπόσχεται «επιστροφή στις ρίζες και στα δανεικά».
Ο Καραγκιόζης τους εκμεταλλεύεται όλους, παίρνει τις προεκλογικές παροχές όλων, και στο τέλος, τη στιγμή της καταμέτρησης… συμβαίνει το αναπάντεχο στον μπερντέ.
Πώς σου φαίνεται αυτή η πρώτη μοιρασιά των ρόλων; Έχεις φανταστεί κάποιον διαφορετικό συσχετισμό χαρακτήρων ή κάποιο συγκεκριμένο πολιτικό γεγονός που θέλεις να σατιρίσουμε οπωσδήποτε στο σκηνικό;
Χ :
Για να δούμε στη πράξη τη πρόταση σου. Θέλω να συνθέσεις ένα χαρακτηριστικά διάλογο.
G :
Ορίστε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από την κεντρική σκηνή του έργου. Βρισκόμαστε έξω από την παράγκα, όπου ο Καραγκιόζης έχει στήσει μια πρόχειρη κάλπη (ένα παλιό ντενεκέ από τυρί) και δέχεται τους υποψηφίους που έρχονται για την τελική προεκλογική συγκέντρωση.
«Οι Κάλπες της Παράγκας»
(Ακούγεται η κλασική μουσική του Χατζηαβάτη. Μπαίνει από δεξιά, φορώντας κοστούμι πάνω από το γιλέκο του και κρατώντας ένα tablet).
ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ: (Τελαλίζει) Ακούσατε, ακούσατεεε! Λαέ της παράγκας και πέριξ οικόπεδα! Ο μεγάλος μας Βεζύρης, ο εγγυητής της σταθερότητας και του ψηφιακού μετασχηματισμού, προσφέρει σήμερα δωρεάν «Pass» για όλους! Ψηφίστε Σαράι για να μη σας κόψουμε το ρεύμα!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: (Βγαίνει με ορμή από την παράγκα, του ρίχνει μια ξεγυρισμένη καρπαζιά). Ώπα ρε Χατζηχαβιάρη! Τι Pass και πράσινα άλογα; Εδώ η κοιλιά μου παίζει ταμπούρλο! Το «Καλάθι του Νοικοκυριού» που μας φέρατε έχει μέσα μόνο αράχνες και ένα ληγμένο λουκούμι!
ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ: Μη γκρινιάζεις, Καραγκιόζη μου! Κοίτα μπροστά, στο μέλλον! Κοίτα το Σαράι πώς λάμπει! Αναβαθμιστήκαμε! Αν μας ψηφίσεις, θα σου κάνω την παράγκα «Smart Home» και θα παίρνεις το ξύλο ψηφιακά, με SMS!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: Άιντε χάσου από δω, που θα ψηφίσω εσένα για να τρώω high-tech σφαλιάρες!
(Ακούγεται μια μοντέρνα, lounge μουσική με synths. Εμφανίζονται από αριστερά ο Σιόρ Νιόνιος με κομψό, εναλλακτικό ντύσιμο και ο Μορφονιός κρατώντας ένα ring light και ένα κινητό για livestreaming).
ΣΙΟΡ ΝΙΟΝΙΟΣ: (Με επτανήσια προφορά και στόμιο) Bonsoir, mon ami Καραγκιόζ! Η ΕΛ.Α.Σ. είναι εδώ για να φέρει το ριζοσπαστικό upgrade! Είμαστε το disruptive trend της εποχής! Μιλόρδε Μορφονιέ, γύρε το ring light να φανώ «αριστερός αλλά σικ».
ΜΟΡΦΟΝΙΟΣ: (Με τη γνωστή μανιασμένη φωνή του) Ουί, Σιόρ Νιόνιο! Κοίτα με, Καραγκιόζη! Κοίτα τη μύτη μου, κοίτα το στυλ μου! Είμαι το νέο, το άφθαρτο, το ινσταγκραμικό! Ψήφισέ μας για να κάνουμε την παράγκα σου open-space loft και να τρως βιολογικό χαβιάρι με δικαιοσύνη!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: (Τους κοιτάζει περίεργα, ξύνει το κεφάλι του) Ρε σεις, σίγουρα είστε η ΕΛ.Α.Σ. ή ήρθατε για να μας βάψετε τις κουρτίνες; Εσύ, Μορφονιέ, με τέτοια μύτη, άμα φυσήξει ο άνεμος της αλλαγής, θα σε πάει κατευθείαν στην Ιταλία! Τι θα μας δώσετε εμάς;
ΣΙΟΡ ΝΙΟΝΙΟΣ: Θα σου δώσουμε δικαιώματα, free Wi-Fi και συμπεριληπτικότητα, Καραγκιόζ μου!
(Ακούγεται βαρύ, παραδοσιακό κλαρίνο. Μπαίνει ο Μπάρμπα-Γιώργος με τη φουστανέλα, κρατώντας μια γκλίτσα και σπρώχνοντας ένα αρνί).
ΜΠΑΡΜΠΑ-ΓΙΩΡΓΟΣ: (Φωνάζει βροντερά) Εεεεε-ρεεεε! Κάντε τόπο ρε, σεις οι γραβατωμένοι και οι μορφονιοί, που μου θέλετε και ίντερνετς! Εδώ μιλάει η παράδοση! Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ, ενωμένο, πράσινο και βουνίσιο!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: Ώπα, ήρθε ο θείος με τα δώρα! Καλώς τον Μπάρμπα-Γιώργο! Τι μας έφερες;
ΜΠΑΡΜΠΑ-ΓΙΩΡΓΟΣ: Έφερα το αρνί το δικαιωματικό, το σοσιαλιστικό, να φάει η φτωχολογιά! Θυμάστε ρε, που επί των ημερών μας δένατε τα σκυλιά με τα λουκάνικα; Τότε που παίρνατε τις επιδοτήσεις και χτίζατε τριώροφα στα κοτέτσια;
ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ: (Παρεμβαίνει) Αυτά ανήκουν στο παρελθόν, Μπάρμπα-Γιώργο! Τώρα έχουμε δημοσιονομική πειθαρχία και αξιολόγηση!
ΜΠΑΡΜΠΑ-ΓΙΩΡΓΟΣ: (Θυμώνει) Σκάσε εσύ, Χατζηαβάντη, κυβερνητικό τσουτσέκι, που θα μου πεις για πειθαρχία! (Γυρίζει στον Νιόνιο και τον Μορφονιό) Κι εσείς οι «μοδέρνοι» της ΕΛ.Α.Σ., μαζέψτε τα σύνεργα και τα ρινγκ-λάιτς, γιατί θα σας βαρέσω μια με την γκλίτσα και θα πάτε από ‘κει που ήρθατε!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: (Μπαίνει στη μέση, τρίβει τα χέρια του) Ώπα, ώπα, μην ανάβουν τα αίματα! Εδώ είναι η κάλπη, ο καθένας να καταθέσει το προεκλογικό του πακέτο.
• Εσύ, Χατζηαβάτη (ΝΔ), άφησε το Tablet και το «Karagiozis-Pass» εδώ στο τραπέζι.
• Εσύ, Σιόρ Νιόνιο (ΕΛ.Α.Σ.), άφησε το iPhone και τις υποσχέσεις για το loft.
• Κι εσύ, Μπάρμπα-Γιώργο (ΠΑΣΟΚ), άφησε το αρνί δεμένο στην πόρτα της παράγκας.
ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ: Και τι θα ψηφίσεις τελικά, Καραγκιόζη; Ποιος κερδίζει;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: (Κλείνει το μάτι στο κοινό) Θα ψηφίσω… δαγκωτό! Θα πάρω το Pass του Σαραϊού, θα μπω στο ίντερνετ της ΕΛ.Α.Σ., θα φάω το αρνί του ΠΑΣΟΚ, και την Κυριακή θα ρίξω στην κάλπη ένα λευκό… σαν το στομάχι μου! Γιατί οι κυβερνήσεις αλλάζουν, αλλά η πείνα του Καραγκιόζη μένει σταθερή αξία!
(Τα Κολλητήρια βγαίνουν από την παράγκα, κλέβουν το αρνί και τα tablet και τρέχουν, ενώ ο Καραγκιόζης αρχίζει να μοιράζει καρπαζιές σε όλους καθώς πέφτει η αυλαία).
Πώς σου φαίνεται ο ρυθμός και η δυναμική των κομμάτων όπως εκφράζονται από τους χαρακτήρες;
Χ :
Θέλω να κλείσουμε με την σκηνή με τον Καραγκιόζης να έχει μια συζήτηση με τα κολλητήρια που του θέτουν το ερώτημα γιατί αυτοί είναι τόσο φτωχοί κι εκείνοι τόσο πλούσιοι.
G :
Αυτή είναι η ιδανική σκηνή για να κλείσει το έργο. Στο παραδοσιακό θέατρο σκιών, μετά τη φασαρία, το ξύλο και τη σάτιρα των πολιτικών, ο Καραγκιόζης μένει πάντα μόνος με την οικογένειά του. Εκεί η σάτιρα δίνει τη θέση της στη βαθιά, λαϊκή φιλοσοφία.
Εδώ, τα Κολλητήρια εκπροσωπούν την απορία της νέας γενιάς που προσπαθεί να καταλάβει τον κόσμο των μεγάλων.
Σκηνή Φινάλε: «Η Γεωμετρία της Παράγκας»
(Το σκηνικό έχει ησυχάσει. Οι υποψήφιοι έχουν φύγει. Ο Καραγκιόζης κάθεται οκλαδόν έξω από την παράγκα, κρατώντας ένα άδειο ταψί. Γύρω του κάθονται τα τρία κορίτσια/αγόρια του: ο Κολλητήρης, ο Κοπρίτης και ο Μπιρικόκος).
ΚΟΛΛΗΤΗΡΗΣ: (Ξύνει την κεφαλή του, σοβαρός) Μπαμπάκο… να σε ρωτήσω κάτι; Τώρα που έφυγαν οι «σωτήρες» με τα λιμουζίνια και τα ρινγκ-λάιτς…
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: Ρώτα, κολλητήρι μου, όσο έχω ακόμα σάλιο και δεν με έχει θερίσει η πείνα.
ΚΟΛΛΗΤΗΡΗΣ: Ρε μπαμπάκο, γιατί αυτοί στο Σαράι, και οι άλλοι με τα κοστούμια, είναι τόσο πλούσιοι, έχουν παράδες, τρώνε, πίνουν, βγάζουν σέλφι, κι εμείς εδώ στην παράγκα είμαστε τόσο φτωχοί; Τι κάναμε εμείς και μας έλαχε η πείνα, κι εκείνοι τι κάνανε και τους έλαχε το βιός;
ΜΠΙΡΙΚΟΚΟΣ: (Με τη λεπτή φωνούλα του) Ναι, μπαμπάκο! Γιατί εμείς τρώμε μόνο τον αέρα της Αττικής και το «Karagiozis-Pass» δεν τρώγεται;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: (Σωπαίνει για λίγο, κοιτάζει το Σαράι και μετά τα παιδιά του. Η φωνή του γίνεται πιο ζεστή, λιγότερο φωνακλάδικη). Καλά μου παιδιά, μεγάλο ρωτηματικό μου βάλατε… Ακούστε να σας πει ο πατέρας σας. Ο κόσμος, μάτια μου, είναι σαν τον μπερντέ μας. Έχει μια μεγάλη μοιρασιά, που την κάνανε παλιά, πριν γεννηθείτε εσείς.
ΚΟΠΡΙΤΗΣ: Και ποιος την έκανε τη μοιρασιά, μπαμπάκο;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: Την έκανε η πονηριά με την εξουσία, γιοκαλά μου. Εκείνοι οι «μεγάλοι» που βλέπετε, έχουν μια ειδική επιστήμη: ξέρουν να μιλάνε πολύ, να υπόσχονται ποτάμια με μέλι, και να παίρνουν τον ιδρώτα του κόσμου και να τον κάνουν χρυσάφι για τις τσέπες τους. Κι όταν έρχονται οι εκλογές, μας φέρνουν καθρεφτάκια, όπως στους ιθαγενείς, για να μας πάρουν την ψήφο. Αυτοί είναι πλούσιοι γιατί έχουν το «έχειν»… αλλά τους λείπει το «είναι».
ΚΟΛΛΗΤΗΡΗΣ: Δηλαδή, μπαμπάκο, εμείς επειδή δεν έχουμε παράδες, είμαστε τίποτα;
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: (Σηκώνεται όρθιος, περήφανος, και τους αγκαλιάζει) Όχι ρε! Ίσα-ίσα! Αυτοί έχουν τα πλούτη, αλλά ζουν με τον φόβο μην τα χάσουν. Κοιμούνται με φύλακες και ξυπνάνε με άγχος για τα ποσοστά. Εμείς, εδώ στην παράγκα, είμαστε φτωχοί σε παράδες, αλλά είμαστε πλούσιοι σε κάτι άλλο: στην ψυχή, στο γέλιο και στην καθαρή συνείδηση! Εμάς δεν μπορεί να μας κλέψει κανείς, γιατί δεν έχουμε τίποτα να μας πάρουν! Η φτώχεια μας, μας κάνει ελεύθερους!
ΜΠΙΡΙΚΟΚΟΣ: Ναι, αλλά η ελευθερία, μπαμπάκο, δεν μαγειρεύεται…
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: (Γελάει) Μαγειρεύεται, πώς δεν μαγειρεύεται! Με λίγο χιούμορ, λίγο τσαμπουκά και πολλή αγάπη. Κοιτάξτε εδώ… (Βγάζει πίσω από την πλάτη του το προεκλογικό αρνί του Μπάρμπα-Γιώργου που είχαν κλέψει τα κολλητήρια). Αυτοί μας θεωρούν φτωχούς και κουτούς. Αλλά ο Καραγκιόζης πάντα βρίσκει τον τρόπο να τους παίρνει το μεζέ μέσα από τα χέρια! Απόψε, η παράγκα θα φάει καλύτερα από το Σαράι!
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙΑ: (Χοροπηδάνε) Ώπα, ώπα, θα φάμε! Ζήτω ο μπαμπάκος!
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: (Γυρίζει προς το κοινό, υποκλίνεται ελαφρά) Κι εσείς, καλοί μου άνθρωποι, όταν πάτε πίσω από το παραβάν την Κυριακή, θυμηθείτε: Μην τους φοβάστε. Αυτοί είναι οι φιγούρες κι εσείς κρατάτε τα ξυλάκια! Αν δεν τους κουνήσετε εσείς, αυτοί δεν μπορούν ούτε να περπατήσουν! Καληνύχτα σας, και καλά αποτελέσματα στην παράγκα μας!
(Ακούγεται το κλασικό, χαρούμενο φινάλε του Καραγκιόζη. Ο Καραγκιόζης σέρνει τον χορό με τα Κολλητήρια, καθώς το φως πίσω από τον μπερντέ σβήνει σιγά-σιγά).
Ένα τέτοιο κλείσιμο συνδυάζει το κοινωνικό μήνυμα, την ελπίδα και την κλασική αισιοδοξία του Έλληνα που, παρά τις δυσκολίες, δεν χάνει ποτέ το κέφι και την αξιοπρέπειά του.
ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΜΕ GEMINI
