Η παχυσαρκία απαιτεί ολοκληρωμένη φροντίδα, με ιατρική παρακολούθηση, εξατομικευμένη διατροφή, άσκηση κι εάν κριθεί αναγκαίο ψυχική υποστήριξη. Η παχυσαρκία είναι
μια σύνθετη, χρόνια νόσος και η αντιμετώπισή της δεν μπορεί να περιοριστεί σε γενικές συστάσεις για λιγότερο φαγητό και περισσότερη κίνηση. Βιολογικοί, περιβαλλοντικοί, ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες επηρεάζουν τόσο την εμφάνισή της όσο και τον τρόπο διαχείρισής της. Γι’ αυτό και η θεραπεία χρειάζεται να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ανθρώπου, συνδυάζοντας την ιατρική φροντίδα με τη διατροφική υποστήριξη, τη φυσική δραστηριότητα και, όταν κρίνεται απαραίτητο, τη φροντίδα της ψυχικής υγείας.
Τα τελευταία χρόνια, οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 έχουν διευρύνει τις θεραπευτικές επιλογές για την διαχείριση της παχυσαρκίας. Η χορήγησή τους, ωστόσο, δεν αποτελεί μια αυτόνομη ή «εύκολη» λύση. Το ερώτημα που απασχολεί πλέον την επιστημονική κοινότητα είναι πώς μπορεί η φαρμακευτική θεραπεία να ενταχθεί σε ένα ολοκληρωμένο και ασφαλές πλάνο φροντίδας που δεν εστιάζει μόνο στην απώλεια βάρους, αλλά και στη διατήρηση της υγείας σε βάθος χρόνου.
Αυτό ήταν το επίκεντρο της ημερίδας που πραγματοποιήθηκε στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με πρωτοβουλία του Εργαστηρίου Διαιτολογίας και Ποιότητας Ζωής του Τμήματος Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου, με θέμα «Διατροφική παρέμβαση κατά τη θεραπεία παχυσαρκίας με αγωνιστές υποδοχέων GLP-1: ανοίγοντας τον επιστημονικό διάλογο για Λευκή Βίβλο».
Στα πλαίσια της ημερίδας πραγματοποιήθηκαν εισηγήσεις από καθηγητές του Εργαστηρίου και στη συνέχεια ακολούθησε ανοιχτός διάλογος με εκπροσώπους των διαιτολόγων – διατροφολόγων, επιστημονικών ιατρικών εταιριών και συλλόγων ασθενών. Τα συμπεράσματα του επιστημονικού διαλόγου αναμένεται να αξιοποιηθούν σε επόμενες συναντήσεις των εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο τη διαμόρφωση μιας Λευκής Βίβλου για τη διατροφική υποστήριξη των ατόμων που λαμβάνουν τη συγκεκριμένη θεραπεία.
Απαραίτητη η ιατρική παρακολούθηση
Όπως επισημάνθηκε κατά τη διάρκεια της ημερίδας, η ασφαλής και αποτελεσματική χρήση των αγωνιστών GLP-1 προϋποθέτει συνεχή ιατρική καθοδήγηση. Αυτή ξεκινά από την αξιολόγηση του ασθενούς και την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας και συνεχίζεται με την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς της. Ανάλογα με την πορεία του ασθενούς, μπορεί να χρειαστεί αναπροσαρμογή της δόσης ή διακοπή της όταν αυτό ενδείκνυται.
Όπως δήλωσε ο κύριος Ζαμπέλας, καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου, μέλος του Εργαστηρίου Διαιτολογίας και Ποιότητας Ζωής και Πρόεδρος του ΕΦΕΤ, η αποτελεσματικότητα της αγωγής μεγιστοποιείται όταν η ιατρική παρακολούθηση συνοδεύεται από εξατομικευμένη διατροφική υποστήριξη και ένα κατάλληλο πρόγραμμα σωματικής δραστηριότητας. Όταν κρίνεται αναγκαίο, σημαντική μπορεί να είναι και η συμβολή ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Η συμβολή της διατροφής και της άσκησης
Η διατροφική παρέμβαση κατά τη διάρκεια της θεραπείας δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην κάλυψη των διατροφικών αναγκών του ασθενούς, αλλά να συμβάλλει ουσιαστικά και στην υιοθέτηση υγιεινών συμπεριφορών. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται να δίνεται στην επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και απαραίτητων θρεπτικών συστατικών, καθώς και στη διατήρηση της μυϊκής μάζας. Το διατροφικό πρόγραμμα πρέπει, επίσης, να προσαρμόζεται όπου απαιτείται και στις συν νοσηρότητες του ασθενούς, όπως η επηρεασμένη νεφρική λειτουργία, ενώ μπορεί ακόμη να συμβάλει στη διαχείριση πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών, όπως οι γαστρεντερικές ενοχλήσεις, που ενδέχεται να επηρεάσουν την επαρκή διατροφική πρόσληψη αλλά και τη συμμόρφωση των ασθενών.
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος της σωματικής δραστηριότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στις ασκήσεις ενδυνάμωσης και αντιστάσεων, που συμβάλλουν στη διατήρηση της άλιπης σωματικής μάζας και της λειτουργικότητας, στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, στην διασφάλιση της ποιότητας ζωής και στη μακροχρόνια διατήρηση της απώλειας βάρους. Η κίνηση, επομένως, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου θεραπευτικού σχεδίου που επιδιώκει, μαζί με την απώλεια βάρους, να προστατεύσει τη μυϊκή υγεία και την καθημερινή λειτουργικότητα.
Τι ακολουθεί μετά τη διακοπή της αγωγής;
Η διατροφική υποστήριξη και η άσκηση αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά την ολοκλήρωση της φαρμακευτικής θεραπείας. Η διατήρηση της απώλειας βάρους αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις και απαιτεί παρακολούθηση, ρεαλιστικές αλλαγές στην καθημερινότητα και ένα πλάνο προσαρμοσμένο στις ανάγκες του κάθε ανθρώπου.
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας συζητήθηκε επίσης ότι, δεδομένου του υψηλού κόστους των αγωνιστών GLP-1 και του σημαντικού οφέλους τους για συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών, είναι αναγκαία η συνταγογράφησή τους με σαφή επιστημονικά κριτήρια, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση όσων έχουν πραγματική θεραπευτική ανάγκη.
Σε κάθε περίπτωση, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στη φαρμακευτική θεραπεία. Η πρόληψη αποτελεί τον σημαντικότερο πυλώνα της δημόσιας υγείας και θα πρέπει να ξεκινά ήδη από την παιδική ηλικία, μέσα από την προαγωγή υγιεινών διατροφικών συνηθειών, την ενίσχυση της σωματικής δραστηριότητας και τη δημιουργία υποστηρικτικών περιβαλλόντων που μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της παχυσαρκίας και των συν νοσηροτήτων της.
